برای مشاهده مشخصات هر استان بر روی ناحیه مربوط به آن در نقشه کلیک کنید

معرفی وبلاگ
تـنـیـده یـاد تـو در تــار و پــودم مـیـهـن ای مـیـهــن/ بـود لـبـریـز از عـشـقـت وجـودم میهن ای میهن/... *ضمن تشکر از بازدید شما کاربر گرامی، امید است توانسته باشیم ذره ای از زیباییهای تمام نشدنی میهن عزیزمان ایران را در این وبلاگ نشان دهیم. راهنمایی های شما بزرگواران، چراغ هدایتگر ما خواهد بود.*
صفحه ها
دسته بندی موضوعی
آرشیو
لینک دوستان
سایت های منبع و مرتبط
لوگوها











كد لوگوي میهن ما

ابزارها و برنامه ها






Google

در وبلاگ میهن ما
در كل اينترنت

تماس با ما

آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 1807036
تعداد نوشته ها : 4405
تعداد نظرات : 151

PageRank Checking Icon

آذربایجان شرقی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
آذربایجان غربی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
اردبیل
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
اصفهان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
ایلام
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
بوشهر
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
تهران
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
چهارمحال و بختیاری
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
خراسان جنوبی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
خراسان رضوی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
خراسان شمالی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
خوزستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
زنجان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
سمنان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
سیستان و بلوچستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
فارس
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
قزوین
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
قم
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
کردستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
کرمان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
کرمانشاه
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
کهکیلویه و بویراحمد
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
گلستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
گیلان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
لرستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
مازندران
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
مرکزی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
هرمزگان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
همدان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
یزد
پخش زنده از وبلاگ میهن ما

ابزار هدایت به بالای صفحه

اسلایدر


مترجم سایت


http://mihanma.persiangig.com/image/Esfahan/Esfahan.jpg

Share

http://city.imo.org.ir/_DouranPortal/images/ostan/map-city.gif

Share

استان اصفهان با مساحت 107027 كيلومتر مربع در مركز كشور واقع شده است كه مركز آن شهر اصفهان است‌. اين‌استان از شمال به سمنان، قم و مركزي، از جنوب به يزد و فارس، از مشرق به خراسان و از مغرب به لرستان، خوزستان، چهارمحال و بختياري و كهكيلويه و بويراحمد محدود مي‌شود. مساحت اين استان تقريباً 6/6 درصد از مساحت كل كشور را تشكيل داده است‌.  

 

Share

جلگه اصفهان
دشت اصفهان از آبرفت رودخانه زاينده رود تشكيل شده و در دامنه هاي شرقي ارتفاعات زاگرس قرار گرفته است. اين دشت از طرف جنوب غربي فاصله چنداني با دامنه كوه هاي زاگرس ندارد، ولي از طرف شمال شرق در فاصله نسبتاً دوري از كوه هاي مركزي قرار گرفته است. قسمت جنوب شرقي اين دشت با شيب ملايمي به باتلاق گاو خوني منتهي مي گردد. 

1- دشت برخوار
دشت مسطح برخوار در جهت شمال شرقي به رشته كوه هاي مركزي در جنوب غربي اردستان ختم مي شود و داراي آب و هوايي نيمه بياباني، گرم و خشك در تابستان و سرد و خشك در زمستان، است.

2- دشت آبرفتي كاشان
اين دشت، دشتي نسبتاً هموار است كه از طرف جنوب به ارتفاعات كركس و از طرف شمال به نوار ريگ بلند (در محلي به نام بندريگ) ختم مي شود.

3- دشت مباركه
دشت مباركه در شهرستان مباركه به وسيله رشته كوه هاي متعدد احاطه شده است كه از معروف ترين آن ها مي توان به كوه هاي خولنجان، طالخونچه، كوه زرد، كوه قلعه بَزي اشاره نمود.
 

ارتفاعات :

 ارتفاعات غرب استان شامل دنباله رشته كوه زردكوه به نام هاي شاهان با ارتفاع 3040 متر، و كوه ونيزان با ارتفاع 3201 متر.

ارتفاعات مركزي استان شامل كوه كركس با ارتفاع 3895 متر، كوه صفه با ارتفاع 2232 متر، شاكوه با ارتفاع 2418 متر و كلاه قاضي با ارتفاع 2534 متر.

ارتفاعات شمال وشمال غرب استان شامل كوه ديزاب دربند با ارتفاع 2678 متر، كوه دزقلا با ارتفاع 3251 متر و كوه يخ آب با ارتفاع 2288 متر.

ارتفاعات شرق استان شامل كوه كلاته با ارتفاع 1726 متر و كوه دره اينجر با ارتفاع 1388 متر.

ارتفاعات جنوب استان شامل دنباله رشته كوه دنا با نام دينار با ارتفاع 4409 متر، كوه آئين قري با ارتفاع 3717 متر، كوه دارمه با ارتفاع 3345 متر و كوه گرم آباد با ارتفاع 3359 متر.

رودها

1- زاينده رود
از زاينده رود با نام هاي متفاوتي از جمله زنده رود، زرن رود، زرين رود، زرينه رود و زاينده رود ياد شده است. از آنجا كه اين رودخانه از سرچشمه تا مصب از خصلت خودزايي برخوردار است، لذا به زاينده رود معروف شده است.
مهم ترين رودخانه مركز فلات ايران زاينده رود است. اين رودخانه كه از جبهه شمال شرقي زردكوه بختياري سرچشمه مي گيرد، از غرب به شرق تا باتلاق گاوخوني جريان دارد.

2- درياچه سد زاينده رود
اين سد در محل آبادچي در ناحيه اي كوهستاني قرار گرفته است و موقعيت مناسبي براي جلب ايرانگردان داخلي و خارجي دارد. در كنار سد، پلاژها و تأسيساتي احداث كرده اند كه مورد مراجعه مسافرين و اهالي شهرهاي اصفهان و خوزستان، به ويژه در فصل تابستان، قرار مي گيرد. در درياچه سد امكان قايقراني و ماهيگيري نيز وجود دارد.

3- باتلاق گاوخوني
باتلاق گاوخوني از تالاب هاي باارزش و نادري است كه در فلات مركزي ايران و در آستانه ورودي كوير قرار دارد. گاوخوني به معني گاوخانه است و گورخوني هم ناميده مي شود. ظاهراً به علت وجود تعداد زيادي گورخر در گذشته، به اين نام معروف شده است.

Share

كاشان

كاشان يكي از مهمترين شهرهاي استان اصفهان است كه در ارتفاع 1600 متري از سطح دريا، 240كيلومتري جنوب تهران و 220 كيلومتري شمال اصفهان واقع شده است و از طريق بزرگراه وراه آهن با تهران و اصفهان در ارتباط است. جمعيت تقريباً 400000 نفري شهر در مساحتي قريب به 2100 هكتار سكني گزيده اند. كاشان افزون بر فرشهاي مشهور و زبانزد جهانيان، ابريشم و كاشي معروفي هم دارد.اين شهر بزرگ و زيبا در جاده كاشان-قم و در حاشيه غربي كوير قرار گرفته است. اين شهر از دير باز به خاطر منسوجات چرمي ،سراميكك، ظروف مسي، گلاب و باغهاي پرگل قمصر زبانزد بوده است. اين شهر با سابقه 7000 ساله اش ازمهمترين مراكز باستان شناسي محسوب مي شود.
صنعت مدرن، موازي با پيشرفت اجتماعي، نقش مهمي در كاشان داشته است. به هرحال در بازار، تجارت فرش دستباف، قلاب دوزي و گلدوزي، گلاب، عطر، سفالگري و هنرهاي دستي ديگر كماكان مثل سابق و با همان مهارت و زيبايي صورت مي گيرد.

 ديدنيهاي كاشان

بازار كاشان
بازاركاشان يكي از زيباترين بازارهاي ايران است كه ساختمانهاي جالب و زيباي بسياري در آن وجود دارد كه مي توان به موارد زير اشاره نمود: مساجد (ميرعماد، بالا بازار،تبريزيها و كفاشها) كاروانسراها (گمرك، نو، مير پنج، بروجرديها، زغاليها) آب انبارها (حاج حسين) آسيابها، سراي امين الدوله، حمامها (خانو گذر نو) و بازارچه هاي ديگر (بازار مسگرها، طلا فروشها، رنگرزها، گذر نو، پانخل، قيصريه، ميانچال، مالك و سردار) جهت فروش فرشهاي دستباف ابريشم و مخمل، گلاب وعطرهاي ديگر و شيريني.

باغ فين
باغ شاه در 6 كيلومتري جنوب غربي فين واقع شده و چه بسا بتوان از آن بعنوان شگفت انگيزترين و زيباترين نمونه باقي مانده در ايران نام برد. فين در ميان مكانهاي تاريخي، سابقه اي هزار ساله دارد كه براي شاه عباس اول طراحي و بنا شده بود.
اين باغ با استخرها وچشمه ها و فواره هاي لابلاي درختان ميوه اش داراي مناظر و فضايي بديع و شگفت انگيز است. اين فواره ها آب خود را از يك چشمه طبيعي مي گيرند. 


 

 تپه سيلك
تپه سيلك بين باغ شاه و كاشان، تپه اي موسوم به تپه سيلك قرار دارد. اين محل، خاستگاه فرهنگ ماقبل تاريخ است كه كاوشگران آن را به نيمه دوم هزاره 15 قبل از ميلاد نسبت مي دهند. اكتشافات بعدي نيزعمري 7000 ساله براي آن در نظر گرفته است.

 مسجدآقابزرگ
مسجدآقابزرگ در خيابان فاضل نراقي واقع شده و متعلق به نيمه دوم قرن گذشته(دوران قاجاريه) مي باشد. اين مجموعه كه يكي از زيباترين و باشكوه ترين بناهاي اسلامي بشمار مي رود، توسط حاج محمد تقي خانبان و به منظور برگزاري نمازهاي جماعت، موعظه ها، سخنراني ها، مراسم مذهبي و كلاسهاي درس ملا مهدي نراقي كوچك معروف به آقابزرگ بنا گرديد.

 مسجدجامع
 اين مسجد با گنبدي آجري و ايواني مرتفع، قديمي ترين بناي به جا مانده از دوران سلجوقي ميباشد (و به مسجد جمعه نيز مشهور است). گفته مي شود كه قبل از گرايش مردم به اسلام، از بناي اوليه بعنوان آتشكده استفاده مي شده است. ساختمان مسجد درخيابان باباافضل واقع گرديده است.

 مدرسه سلطاني
 اين مدرسه سابقاً مدرسه شاه ناميده مي شد و در حال حاضر به مدرسه امام خميني معروف است. از اين مكان، قبلاً براي اسكان طلاب استفاده مي شد. بناي مدرسه در مجاورت بازار زرگرها واقع گرديده است.مدرسه در اوايل قرن 19 و به دستور فتحعلي شاه قاجار طي 9 سال ساخته شد. 


 
 
 
 

 

 

 

 

 خانه طباطبايي ها
 اين خانه در خيابان علوي (قلعه جلالي) واقع گرديده و معماري آن در سال 1298 توسط استاد علي مريم صورت گرفت.

 تيمچه امين الدوله
 يكي از جالب ترين بناهاي داخلي بازار ميباشد كه توسط فرخ خان غفاري(امين الدوله) ساخته شد و معماري آن از سال 1280 الي 1285 توسط استاد علي مريم صورت گرفت.

 بقعه شاهزاده ابراهيم
 اين بقعه در سنه 1894 بعد از ميلاد ساخته شد و متعلق به دوران قاجاري است. بنيانگذار اين عمارت يعني خاله بگم كه تبعه فين بوده نيز در اين بقعه مدفون است. بردرب ورودي اين بنا كتيبه اي قرار دارد كه روي آن نام شاهزاده ابراهيم بن سلطان بن موسي بن جعفر و نيز نام سيد مهدي بن حاج سيد حسين بروجردي با تاريخ 1885بعد از ميلاد حك گرديده است.

 خانه بروجرديها
متعلق به تاجري است كه در قرن 19 مي زيست. نقاشي هاي داخلي اين بناي باشكوه از شاهكارهاي نقاش معروف ايراني، كمالالملك، مي باشد. شهرت اين خانه بدليل بادگيرهاي آن است، برجهايي كه به پايين نگهداشتن دما كمك مي نموده و در نتيجه در هواي داغ مناطق بياباني سودمند واقع مي گرديده است. اين خانه قديمي توسط تاجر مشهوري موسوم به حاج سيد جعفر نطنزي (ازخانواده بروجردي) ساخته شد. وي وارد كننده كالا از بروجرد در استان لرستان بود. 

نائين 

تاريخ بناي اوليه شهرنايين به دوران قبل ازاسلام بازمي گردد. صحت اين مدعا راعلاوه برنوشته هاي مورخين و جغرافيا نويسان قديم، گويش محلي خاص مردم نايين تقويت مي كند. اين گويش هنوز نيز متداول و مرسوم است.
بافت قديم نائين از 7 محله تشكيل شده است. اين محلات كه هر يك حسينيه هايي دارد عبارتند از: محله چهل دختران، پنجاهه، نو گاباد و يا نو آباد، باب المسجد يا در مسجد، سراي نو، كوي سنگ يا گودالو و محله كلوان.
امروز نايين به دو قسمت نايين جديد و قديم تقسيم مي شود. اكثر مردم خانه هاي قديمي را خراب كرده و به قسمت نوساز شهر نقل مكان كرده اند اما آثار تاريخي موجود در محلات شهر گوياي قدمت آن است مهمترين اين آثار عبارتند از:
نارنج قلعه -  مسجد جمعه - مسجد بابا عبدالله - امامزاده سلطان سيد علي - مسجد محمديه
مسجد شيخ مغربي - مسجد خواجه خصر - بازار نائين - آب انبارهاي نائين - حسينيه هاي نائين
خانه پيرنيا(موزه كوير) 


شهرضا
شهرِضا يكي از شهرهاي استان اصفهان ايران است. اين شهر در ۷۵ كيلومتري جنوب غربي اصفهان واقع شده است. آب و هواي آن نسبتاً گرم و خشك است. آب آشاميدني آن از چاه تأمين مي‌شود اما به تازگي قرار است آب آشاميدني آن از سميرم به شهر منتقل شود.

جاذبه هاي گردشگري
اين شهرستان داراي چند مركز تفريحي طبيعي مي باشد كه نه تنها اهالي شهرستان بلكه مردم شهرهاي همجوار معمولاً در روزهاي تعطيل جهت گردش و تفريح به آن محلها عزيمت مي نمايند. اهم اين مراكز عبارتند از بيشه هاي روستاهاي اسفرجان، هونجان، زرچشمه روستاي هونجان كه همگي در بخش مركزي در جنوب شهرستان واقع شده اند  ضمنا اين شهرستان بيش از 10 باب امامزاده دارد كه در طول سال مردم بسياري از نقاط مختلف كشور جهت زيارت و اداي نذورات به اين اماكن متبركه مسافرت مي نمايند


 

 
  

گلپايگان

گلپايگان، يكي از شهرستانهاي استان اصفهان مي باشد كه از شمال به شهرستان محلات و خمين، از جنوب به شهرستان خوانسار، از شرق به ميمه و از غرب به شهرستان اليگودرز محدود مي باشد.
بر اساس آنچه كه از متون تاريخي مانند نزهت القلوب نوشته حمد ا... مستوفي بر مي آيد: گلپايگان 5225 سال بعد از هبوط آدم توسط هماي چهر آزاد، دختر بهمن كياني (بهمن دراز دست) پوراسفنديار رويين تن، كه به تخت پادشاهي جلوس كرده بود ساخته شد و از ابتدا اين شهر را به نام خود چهرآزادگان و يا گلبادگان ناميد.(حمدالله مستوفي، 1366، ص75)
گلپايگان از طرف شمال به محلات و كمره (خمين) و از طرف مغرب به كوه هاي بختياري و اليگودرز و از طرف جنوب به خوانسار و كوههاي بختياري و از طرف مشرق به كوه شيخ احمد و كوه صالح محدود است. ارتفاع آن از سطح دريا 1818 متر است. (مبناي ارتفاع سطح متوسط آب خليج فارس در منطقه فاو كه مبناي مسطحات اروپائي مي باشد.) گلپايگان از مناطق نيمه صحرايي است و به علت نزديكي به كوير مركزي بارندگي آن كم و داراي زمستان هاي گرم مي باشد و هوايش متغير است. دشت گلپايگان، وسيع و آب آن از رودخانه و قنات و چشمه و منابع آب هاي زيرزميني تامين مي گردد.

آثار تاريخي :
بناي مناره آجري سلجوقي در زمره بلندترين مناره هاي قرن پنجم هجري قمري و بناي سيداسادات كه مربوط به دوران قرن هشتم هجري است، از ديگر جاهاي تاريخي و ديدني اين شهر ميتوان ارگ تاريخي گوگد رانام برد كه اخيرا بازسازي گرديده ومورد توجه بسياري از توريستهاي داخلي وخارجي قرارگرفته است. ضمنا هفده تن يكي ديگر از اماكن مقدس و مذهبي آن به نام ابراهيم بن علي مي باشد كه بسيار مورد توجه مردم مسلمان آنجا قراردارد و در قريه گوگد واقع شده است.

اردستان
شهرستان اردستان با مساحت ۱۱۵۹۱ كيلومترمربع و جمعيتي بالغ بر ۴۵۱۵۰ نفر در فاصله ۱۱۸ كيلومتري شمال شرق مركز استان اصفهان قرار دارد. اين شهرستان از ۲ بخش، ۳ شهر، ۷ دهستان و ۳۰۶ روستاي داراي سكنه تشكيل گرديده ‌است. مركز اين شهرستان شهر اردستان است.
مسجد جامع زواره از توابع اردستان نخستين مسجد چهارايواني در ايران است كه همچنان پا برجا مانده است.

خوانسار
خوانسار شهري است واقع در شمال‏غرب استان اصفهان. اين شهر مركز شهرستان خوانسار است.
شهري است خوش آب و هوا در عرض جغرافيايي 33 درجه و 13 دقيقه شمالي و طول جغرافيايي 50 درجه و 19 دقيقه شرقي با ارتفاع 2250 متر بالاتراز سطح دريا و پوشش گياهي متنوع كه لاله‌هاي واژگون آن معروف هستند. خوانسار در ناحيه اى نه چندان دور از كوير مركزى ايران در فاصله حدود ۱۵۰كيلومترى شمال‏غرب شهر اصفهان واقع شده است.

آران و بيدگل
شهرستان آران و بيدگل از توابع استان اصفهان با وسعت 6051 كيلومتر مريع، در شمالي‎ترين نقطه استان اصفهان واقع است كه حدود 90000 جمعيت را در خود جاي داده است و در پنج كيلومتري شمال كاشان قرار دارد. اين شهرستان كه در حاشيه جنوب غربي كوير مركزي ايران واقع شده از شمال به درياچه نمك و استانهاي سمنان و قم، از مشرق به شهرستان‎هاي نطنز و اردستان و از جنوب و غرب به شهرستان كاشان محدود مي‎شود.
اين شهرستان از شمال به درياچه نمك و استانهاي تهران، سمنان و قم، از غرب به شرستان كاشان، از جنوب به نطنز و از شرق به شهرستان اردستان محدود مي گردد.

سميرم
اين شهرستان بيش از 10 باب امامزاده دارد كه در طول سال مردم بسياري از نقاط مختلف كشور جهت زيارت و اداي نذورات به اين اماكن متبركه مسافرت مي نمايند
دو چشمه معروف دراين شهرجريان دارد، به نامهاي چشمه خوانسار و چشمه خانعلي كه داراي آبي گوارا و زلال مي باشند. رودخانه هاي معروف سميرم، عبارتنداز: ماربر، ونك، شمس آباد و حناكه همگي سرانجام ويكجا به رود خرسان ملحق مي شوند.
ازمناظر ديدني اين منطقه آبشار معروف آن است و همچنين تخت سليمان، آب ملخ، دهات پادنا و ديگر ديدگاههاي طبيعي كوهستاني را مي توان نام برد.

نطنز
شهرستان نطنز از توابع استان اصفهان و در فاصله 120 كيلومتري مركز استان اصفهان قرار گرفته است. اين شهرستان با وسعتي بالغ بر 3397 كيلومتر مربع، بين شهرستان هاي آران و بيدگل و كاشان از شمال، و اصفهان از جنوب قرار دارد. ارتفاع شهرستان از سطح دريا 1600 متر و در مجاورت كوير مركزي ايران قرار گرفته است. قدمت اين منطقه به دوره پيش از اسلام بر مي گردد.
مهمترين يادگارهاي اين شهر؛ مسجد جامع، خانقاه و آرامگاه شيخ عبدالصمد هستند.

فريدون شهر
فريدون شهر، مركز شهرستان فريدون شهر، با پهنه اي حدود 3 كيلومتر مربع، در باختر استان اصفهان، در 32 درجه و 56 دقيقه و 15 ثانيه پهناي شمالي و 50 درجه و 7 دقيقه و 15 ثانيه درازاي خاوري نسبت به نيمروز گرينويچ و بلندي 2 هزار و 530 متر از سطح دريا قرار دارد. اين شهرستان از شمال به شهرستان فريدن و استان لرستان، از خاور به شهرستان فريدن، از باختر به لرستان و از جنوب به استان چهار محال و بختياري محدود مي باشد.

خميني شهر  
شهرستان خميني شهر بامساحت 175/5كيلومترمربع و ارتفاع 1595 متر در مركز استان اصفهان درشمال غربي اصفهان درفاصله 12 كيلومتري شهر اصفهان واقع شده است ازدو بخش كوهستاني (درشمال) و منطقه دشت(درجنوب)تشكيل شده است.

فلاورجان
شهرستان فلاورجان(لنجان سفلي) با طول جغرافيايي30دقيقه و51 درجه وعرض جغرافيايي 34 دقيقه و 32درجه، با مساحت 510 هكتار با مركزيت شهر فلاورجان مي باشد و ارتفاع از سطح دريا 1600متر است كه 443كيلومتر با تهران فاصله دارد.

مباركه
شهرستان مباركه در فاصله ي 65 كيلو متري جنوب غربي اصفهان و بين 51 درجه و 13 دقيقه و 51 درجه و 48 دقيقه طول شرقي و 32 درجه و 3 دقيقه و 32 درجه و 28 دقيقه عرض شمالي واقع گرديده است.

شاهين شهر و ميمه
شهرستان شاهين شهر و ميمه با وسعت 66/5409 كيلومتر مربع و با مركزيت شاهين شهر درشمال شهرستان اصفهان واقع گرديده است. اين شهرستان داراي 2 بخش 6 شهر و 4 دهستان مي باشد.

برخوار
شهرستان برخوار با وسعت 77/1952 كيلومتر مربع كه از اين مقدار حدود 1863 كيلومتر مربع آن دشت و بقيه بصورت ارتفاعات است؛ در شمال اصفهان واقع شده است.

لنجان
شهرستان لنجان يكي از شهرستانهاي استان اصفهان مي‌باشد كه در غرب اصفهان واقع شده‌است. زرين‌شهر مركز اين شهرستان است. اين شهرستان داراي سه دانشگاه مي‌باشد. دانشگاه آزاد سده لنجان، دانشگاه پيام نور زرين شهر و دانشگاه جامع علمي كاربردي زرين شهر.
 كارخانه ذوب آهن از بزرگ‌ترين صنايع اين شهرستان است. كارخانه صنايع دفاع، مجتمع فولاد مباركه، كارخانه نويد منگنز، كارخانه سيمان سپاهان و زرين خودرو از جمله صنايع اين منطقه‌اند.

Share

اصفهان يكي از شهرهاي مبنايي براي كشور ايران در طول تاريخ بوده و هست اين شهر از معدود مراكز باستانشناسي ارزشمند جهاني و بسياري از آثار باستاني آن در ليست آثار بشري به ثبت رسيده است اگر از تاريخ اين شهر سخن به ميان آيد سرگذشت آن تا اعماق اساطير و افسانه ها ريشه دارد تاريخ اين شهر از يك سو به سليمان و نوح متصل و از سوي ديگر پايگاه نهضت كاوه آهنگر بر عليه ضحاك خونخوار معرفي مي گردد.

دائره المعارف باستاني تاريخ اصفهان را از قرن سوم پيش از ميلاد مسيح ذكر كرده است ولي دكتر لطف الله هنرفر در مقدمه كتاب آشنايي با شهر تاريخي اصفهان نوشته است موجوديت تاريخي اين شهر به هزاره سوم قبل از ميلاد هم مي رسد .

در هر حال نام اصفهان در ابتدا انزان بوده و سپس به گابيان يا گي تبديل شده است در دوران عيلاميان شعبه اي از مادها به سوي اصفهان رهسپار شدند وبا توجه به اين كه اصفهان تحت تسلط عيلاميان قرار داشت از پيشرفت آنها جلوگيري به عمل آمد.

در اين دوران جاده تجارتي كه خليج فارس را به ناحيه اصفهان مربوط مي ساخت به اين شهر اهميت خاصي مي بخشيد ياقوت حموي اصفهان را سواران ناميده كه مشتق از واژه هاي اسپهان و سپاه است احتمالا وجه تسميه اين شهر به دليل وجود پادگان نظامي در آن بوده است .

اردشير بابكان بنيانگذار سلسله ساساني اصفهان را به تصرف خود درآورد اين شهر كه محل فرمانروايي يكي از هفت خاندان بزرگ بود با ظهور اسلام در زمان خليفه دوم به تصرف مسلمانان درآمد و پس از اين كه اصفهان اسلام را پذيرفت براي مدتي جي ناميده شد. در قرن چهارم هجري مرداويج بنيانگذار سلسله زياري اصفهان را ضميمه تصرفات خود كرد .

ركن الدوله ديلمي دو محله مسلمان نشين شهرستان و يهوديه را به همديگر ملحق نمود اصفهان در دوره آل بويه و سلجوقيان پايتخت بوده است .

در سال 1000 هجري قمري به دستور شاه عباس اول پايتخت صفويان از قزوين به اصفهان انتقال يافت. خيابانهاي وسيع و ميدانهاي بزرگ مساجد و كاخهاي سلطنتي بخشي از سيماي شهر اصفهان در اين دوران است. تحقيقات باستان شناسي و كاوشهاي علمي حاكي است يكي از نخستين نواحي مراكز تمدن و مسكن انسانهاي ماقبل تاريخ در اطراف كاشان قرار دارد . 

Share

ميدان امام (ميدان نقش جهان) 

 در محل اين ميدان (قبل از آن كه شهر اصفهان به پايتختي صفويه انتخاب شود)، باغ وسيعي به نام نقش جهان وجود داشت. در دوره شاه عباس اول آن باغ را تا حدود امروزي آن وسعت دادند و در اطراف آن مشهورترين و عظيم ترين بناهاي تاريخي اصفهان را كه از آن روز شهره آفاق اند، مانند: مسجد جامع عباسي (مسجد امام)، مسجد شيخ لطف الله، عمارت عالي قاپو، و سردر قيصريه، را به وجود آوردند. اين ميدان يكي از بزرگ ترين ميدان هاي جهان و در دوره شاه عباس و جانشينان او محل بازي چوگان، رژه قشون، جشن و چراغاني و محل نمايش هاي مختلف بوده است. دو دروازه ي سنگي چوگان، از آن دوره، هنوز در شمال و جنوب ميدان از عظمت ديرين آن حكايت مي كنند.

 

Share

خانه طباطبايي كاشان
قدمت عمارت طباطبايي براساس كتيبه موجود در شاه نشين اين عمارت، به سال 1298 هـ.ق برمي ‌گردد. اين عمارت داراي دو بخش مجزا و در اصل دو خانه مستقل است.

مهم ‌ترين مجموعه فضايي اين عمارت، جبهه جنوبي با ارتفاعي بلندتر از ساير قسمت‌هاي بناست و قوسي نيم دايره بر فراز ايوان ميانه خود دارد كه بالاترين نقطه در خط آسمان كلب بنا را تشكيل مي ‌دهد. ستون‌هاي پر تزيين و تزيينات زيباي گچ بري رنگي در ديوارها و سقف ايوان، زيبايي و اهميت خاصي به اين قسمت بخشيده است. سقف تالار و شاه نشين آن در اين جبهه داراي تزيينات يزدي بندي زيبايي است. در جبهه مقابل تالار هر يك از اين حياط ها، ‌ايوانچه‌هاي ستون دار پر تزييني ساخته شده‌اند و در جبهه شمالي و جنوبي، اتاق هاي سه دري در دو طبقه قرار دارند.

در جبهه شمالي حياط، مهتابي نسبتا وسيعي در ميانه نما واقع شده و فضاي باز حياط را گسترده ‌تر كرده است. در دو سوي نماي اين جبهه نيز دو ايوانچه ستون‌دار قرار گرفته‌ و مهتابي از پشت به تالار خانه ديگر مربوط است.
جبهه خاوري عمارت طباطبايي متشكل از يك تالار و چهار اتاق سه دري است كه همه در امتداد يكديگر قرار گرفته و به هم مربوطند. تالار ميانه اين جبهه صليبي شكل است و دو ايوانچه ستون‌دار در مقابل سه دري‌هاي طرفين آن واقع شده‌اند و در جبهه باختري بنا تنها دو ايوانچه ستون‌دار در ميانه ديوار ساخته شده كه به نوعي نماي جبهه مقابل را تكرار مي‌كند. سرداب بزرگ اين عمارت در زير مهتابي جبهه شمالي قرار دارد.
بخش دوم عمارت طباطبايي يعني خانه كوچك تر كه خصوصي تر به نظر مي ‌رسد، حياط كوچكي قرار دارد كه در شمال و جنوب آن تنها طاق نماها و ايوانچه‌هايي ساخته شده‌اند و در جبهه خاوري آن يك پنج دري با دو اتاق در طرفين واقع است.
 

 

خانه بروجردي كاشان
خانه بروجردي (در كوي سلطان ميراحمد)يكي از نمونه‌هاي تكامل يافته ساختمان‌هاي كاشان است كه شكل و حجم و پوشش آن نيز در ميان ساير خانه‌ها نمونه است. اين خانه را كه تقريبا يك قرن پيش حاج سيد جعفر نطنزي يكي از بازرگانان و ملاكين بزرگ كاشان براي سكونت خود بنا كرده است، از نظر خصوصيات معماري، محلي جامع و يكي از بهترين خانه‌هاي دو قرن اخير شناخته شده به طوري كه پس از بررسي ‌هاي دقيق گروه‌هاي مختلف علمي و فني موسسات ايران و كشورهاي بيگانه مورد تحسين همگي واقع شده است.

قسمت اصلي خانه، ساختمان خاوري آن مي ‌باشد كه مقابل در ورودي قرار گرفته و جلو آن در كف حياط راه پله پهن زير زمين مي ‌باشد. در زير زمين ابتدا محوطه وسيعي است كه داراي چند اختلاف سطح مختصر است و پايين بعضي از ديوارها زير طاقچه‌ها صفحات مشبكي است كه به بادگيرها مربوط مي ‌باشد و همين باعث خنكي هوا در زير زمين مي ‌گردد در دو طرف ساختمان اصلي پله‌هاي ورودي شروع شده و به ايواني بسيار بزرگ كه داراي سقف بلندى است ختم مي ‌شود. در داخل ديوار خاوري حوض خانه يك شاه نشين ديگري ساخته شده است. سقف اين قسمت از بنا به شكل گنبد است كه در روي آن نورگير به شكل جالبي قرار گرفته و از داخل سقف آن مقرنس كاري شده و روي گچ كاري‌هاي آن را رنگ‌آميزي كرده‌اند.

  خانه عامري

مجموعه خانه تاريخي عامري ها يكي از قديمي ترين خانه هاي كاشان است كه قدمت آن به دوران زنديه مي رسد. البته وضعيت فعلي اين بنا مربوط به دوران قاچار بوده كه به وسيله سهام السلطنه عامري بازسازي گرديده است 

خانه تهامي كاشان
فضاهاي عمارت تهامي در دو طبقه واقع شده‌اند كه سطح طبقه اول پايين ‌تر از سطح معبر عمومي مجاور خانه است و حياط اصلي به صورت گودال باغچه‌اي درآمده كه در هر چهار طرف آن فضاهاي گوناگوني ساخته شده‌اند.
مهم ‌ترين مجموعه فضايي خانه در جبهه جنوب خاوري آن واقع است. در وسط اين جبهه يك تالار پنج دري با دو فضاي كوچك متصل به آن وجود دارد. تزيينات ظريف و پر كار گچ بري رنگي و آينه كاري زينت بخش سقف و ديوارهاي تالاري است كه در اين قسمت بنا قرار دارد. بادگيري بلند نيز در گوشه جنوبي اين جبهه و دو سرداب بزرگ در جبهه جنوب خاوري و شمال باختري اين عمارت قرار دارد و ورودي بنا نيز در جبهه جنوب خاوري با سر در و دو هشتي متصل به يكديگر واقع شده است.

 

خانه شيخ هرندي اصفهان
اين خانه از فضاهايي يك طبقه تشكيل شده است و حوضخانه‌اي در گوشه شمال خاوري مجموعه واقع شده است. جبهه شمالي خانه متشكل از دو اتاق سه دري در دو سو و اتاق ديگري در ميانه است. اتاق هاي سه دري عمق‌هايي متفاوت دارند ولي در نما كاملاً مشابه يكديگرند و به وسيله ايوانچه‌هايي با حياط ارتباط مي ‌يابند.

 

خانه چرمي اصفهان
اين بنا از خانه‌هاي اشرافي دوره قاجار محسوب مي ‌شود و داراي فضاهاي متنوع وتزيينات فراوان مي ‌باشد. حياط مستطيل شكل خانه در سه جبهه شمالي، خاوري و باختري خود با فضاهاي متعددي احاطه شده كه در اين ميان جبهه شمالي با ارتفاعي نزديك به سه طبقه مهم ترين بخش خانه را تشكيل مي ‌دهد.

 

خانه محمود سرتيپي اصفهان
مجموعه فضاهاي بسته خانه محمود سرتيپي در سه جبهه حياط مستطيل شكلي قرار گرفته‌اند كه دو جبهه شمالي و جنوبي آن از جبهه سوم مرتفع‌ترند. مهم ترين فضاي خانه تالار جبهه شمالي است كه به شكل نيم صليبي مي باشد و با دو اتاق سه دري طرفين خود كاملاً مرتبط است.

 

خانه دهدشتي اصفهان
فضاهاي خانه در چهار سمت حياط نسبتاً بزرگ و مستطيل شكلي نشسته‌اند. مهم ترين بخش خانه در جبهه شمالي حياط قرار دارد. اين جبهه شامل تالاري در ميانه و دو اتاق سه دري در دو طرف آن است. دو ايوانچه مقابل اتاق‌هاي گوشوار و دو اتاق پشت آن ها و نيز شاه ‌نشين در پشت تالار اين مجموعه را كامل مي ‌كنند.

 

خانه يدالهي اصفهان
مهم ترين بخش هاي خانه در دو جبهه شمالي و جنوبي در دو انتهاي محور اصلي حياط كشيده‌اي قرار گرفته‌اند. اين دو جبهه، دو تالار بزرگ با ابعاد و شكل مشابه دارند اما نسبت به حياط كاملاً قرينه نيستند. به اين صورت كه تالار جبهه شمالي، شاه نشيني در عمق خود دارد و در تالار جبهه جنوبي فضايي همانند شاه نشين در كنار پنجره مشرف به حياط ديده مي ‌شود.

 

خانه كريمي اصفهان
خانه كريمي از يك حياط مستطيل شكل و فضاهايي در جبهه شمالي و خاوري آن تشكيل شده است كه مجموعه فضايي مهم تر خانه در جبهه شمالي آن واقع است. اين مجموعه شامل تالاري صليبي شكل در ميانه و دو اتاق سه دري در طرفين است. اين اتاق ها علاوه بر حياط اصلي خانه از ضلع ديگر خود به فضاهاي ديگري مشرف‌اند.

 

خانه سجادي كاشان
عمارت سجادي با حياطي مركزي و وسيع از سه مجموعه فضايي مهم تشكيل شده كه جبهه جنوبي شامل حوضخانه، شاه نشين و چهاراتاق سه دري است. حوضخانه و سقف ايوان اين بخش از عمارت با تزيينات يزدي بندي آراسته شده است.

 

خانه وثيق انصاري (سرهنگ وثيق) اصفهان
خانه در حدود 150 سال پيش توسط بزرگ خاندان وثيق انصاري، رييس مستوفيان دربار ظل السلطان، حاكم اصفهان ساخته شده و از زيباترين خانه‌هاي دوره قاجار در اين شهر به شمار مي آيد.

 

خانه حاج مصور الملكي اصفهان
خانه شامل فضاهاي متنوعي است كه در چهار سوي يك حياط مستطيل شكل قرار گرفته‌اند. مهم ترين اين فضاها با نماهايي متفاوت در جبهه جنوب خاوري خانه، جبهه‌اي كه در ابتداي ورود به حياط در چشم انداز مخاطب قرار مي ‌گيرد، واقع شده است.

 

خانه حاج حسن غفوري قزويني‌ها اصفهان
مجموعه از دو حياط بيروني و اندروني تشكيل شده كه فضاهاي مختلف خانه پيرامون آن ها واقع شده‌اند. جبهه شمالي هر دو حياط از ساير جبهه‌هاي آن ها مرتفع‌تر و مهم تر است و قرارگيري حوض در مقابل اين جبهه‌ها تاكيدي بر اهميت آن ها است.

 

 

خانه كهكشاني اصفهان
فضاهاي اين خانه در سه جبهه حياط مركزي آن قرار گرفته‌اند. جبهه شمالي دو طبقه بوده تالاري در ميانه خود دارد و دو اتاق سه دري در طرفين آن ديده مي ‌شود. هر يك از اين اتاق هاي سه دري ايوانچه‌اي جلوي خود دارد كه بر روي آن در طبقه بالا اتاقي قرار گرفته است.
 

 

چله خانه اصفهان
در مجاورت مقبره بابا ركن الدين چند اتاق مربوط به يك ديگر واقع شده كه يكي از آن ها معروف به چله خانه مي باشد و سابقاً مرتاضين در آن جا چله نشيني مي ‌كرده‌اند. بعضي از اين اتاق‌ها داراي گچ بري ‌هايي ممتاز بوده و تا چند سال قبل اشعار نوشته شده بر روي گچ ديوار (خط نستعليق) خوانده مي شده است.

 

خانه انگورستان ملك اصفهان
اين باغ انگور در زمان حكومت نادرشاه افشار به عنوان ماليات از مردم گرفته شد و در دوره ناصرالدين شاه قاجار به تملك مسئول امور مالي حكومت اصفهان، يعني پدر حاج محمد ابراهيم ملك التجار در آمد. بعدها حاج محمد ابراهيم خان بناي انگورستان را به منظور برگزاري مراسم عزاداري و تعزيه احداث كرد.

 

خانه جمال قدسيه اصفهان
به اظهار مالك خانه با توجه به نقاشي ها و تزيينات تالارهاي جنوبي و شمالي، قدمت قسمت هايي از بنا به دوره صفوي مي ‌رسد. دو كتيبه در تالار شمالي تاريخ هاي 1084 و 1265 هجري قمري دارند. اولين مدرسه ابتدايي اصفهان كه توسط ميرزا عبدالحسين قدسي در سال 1287هـ . ش تأسيس گشت در سال 1310هـ . ش به اين خانه منتقل شد. اين مدرسه تا سال 1326هـ . ش داير بود و هنوز اين بنا به نام مدرسه قدسيه هم خوانده مي ‌شود.

 

خانه حاج رسولي ها اصفهان
تاريخ بناي اين خانه احتمالا اواخر دوره زنديه مي باشد و باني آن، بزرگ خاندان حاج رسوليها و از تجار معتبر اصفهان بوده است. فضاهاي خانه در چهار چوب حياطي مستطيل شكل واقع شده‌اند. چهار تالار خانه كه در ميانه چهار جبهه حياط قرار گرفته‌اند، پوشيده از تزيينات مقرنس، قطاربندي، گچ بري، طلاكاري و نقاشي روي گچ مي باشند و ضلع مجاور حياط هر چهار تالار را ارسي ظريف و زيبايي پوشانيده است.

 

خانه داويد اصفهان
فضاهاي بسته خانه در چهار جبهه يك حياط مستطيل شكل قرار گرفته‌اند. مهم ترين مجموعه فضايي اين خانه در جبهه شمالي آن واقع شده كه شامل تالاري صليبي شكل با ارتفاع دو طبقه در ميانه و چهار اتاق سه دري در دو طبقه طرفين آن مي باشد.

 

خانه دكتر اعلم اصفهان
اين خانه از بناهاي اشرافي دوره قاجار به شمار مي ‌رود كه وجود تزيينات متنوع و گسترده در جاي جاي خانه مؤيد اين امر است. حياط وسيع خانه در چهار جبهه توسط فضاهاي بسته احاطه شده است. جبهه شمالي مرتفع‌تر و بارزتر از ساير قسمت هاي خانه مي باشد و شامل تالار شاه‌ نشين‌دار بزرگي در ميانه و دو اتاق سه دري در طرفين است.

 

خانه سوكياسيان اصفهان
اين خانه از آثار باقي مانده از دوره صفوي است كه امروزه دانشكده مرمت دانشگاه هنر در آن استقرار يافته است. اين بنا از حياطي وسيع و طويل و فضاهايي در دو جبهه شمالي و جنوبي تشكيل شده است. جبهه جنوبي كه فضاهاي مهم تري را در خود جاي داده، از جهت ديگر به حياط ديگري مشرف است. اين جبهه شامل ايواني دو ستوني است كه مقابل يك حوضخانه زيبا نشسته است.

 

خانه شريفيان كاشان
عمارت شريفيان كه قدمت آن به سال 1230 هـ.ق برمي گردد تركيبي از سه مجموعه فضايي است كه دو مجموعه مهم تر و اصلي آن دو طبقه و در جبهه‌هاي شمالي و جنوبي حياط قرار دارند.

 

خانه شيخ الاسلام و شركا اصفهان
خانه شيخ الاسلام داراي حياط بسيار بزرگي است كه فضاهاي اصلي در شمال و جنوب آن ساخته شده‌اند. اين حياط غالبا محل بزگراري مراسم مذهبي بوده و محوطه سازي آن با ساير خانه‌هاي اصفهان متفاوت مي ‌باشد. به اين ترتيب كه يك حوض نسبتا كوچك مقابل ايوان شمالي و دو باغچه به شكل هشت ضلعي در دو سوي آن قرار دارد. مهم ترين فضاي خانه ايوان وسيع ستون‌داري است كه در ميانه ضلع جنوبي حياط قرار گرفته است.

 

خانه عباسيان كاشان
عمارت عباسيان يكي از جالب ترين نمونه‌ها در بين خانه‌هاي كاشان است و به لحاظ تنوع و تعدد فضاهاي اين خانه با هيچ يك از خانه‌هاي ديگر كاشان قابل مقايسه نيست. اين عمارت داراي حياطي كم وسعت و مرتفع است. ايوان اصلي خانه داراي تزيينات زيباي يزدي بندي بوده و ارتفاع آن از ساير قسمت هاي بنا بيش تر است. در پشت اين ايوان، تالار بزرگ صليبي شكلي قرار دارد كه به همراه ايوان مجموعه فضايي مهمي را پديد آورده است.

 

خانه عطارها كاشان
فضاهاي عمارت عطارها در سه جبهه از حياط آن واقع شده‌ و حياط برخلاف معمول جهت خاوري ـ باختري دارد. جبهه خاوري عمارت داراي ارتفاعي معادل دو طبقه است در حالي كه فضاهاي واقع در دو سوي ديگر حياط جبهه‌هاي شمالي و جنوبي و همچنين ديوار جبهه باختري يك طبقه هستند و به اين ترتيب فضاهاي حياط فراخ‌ و دلباز شده است.

 

خانه عكاف‌زاده و شريف اصفهان
مجموعه اين خانه از دو بخش بيروني و اندروني تشكيل شده كه طي نيم قرن اخير از يكديگر تفكيك شده‌اند و امروزه در تملك خانواده‌هاي عكاف‌زاده و شريف مي ‌باشند. بخش بيروني، داراي حياط مركزي كوچكي است كه فضاهاي بسته در چهار طرف آن واقع شده‌اند. مهم ترين فضاي اين بخش تالار جبهه شمالي است كه شاه ‌نشيني به شكل نيم هشت و با ارتفاعي معادل يك طبقه دارد.

 

  خانه لباف اصفهان
فضاهاي خانه لباف در سه جبهه حياط وسيع آن قرار گرفته‌اند كه جبهه شمالي مهم ترين و مرتفع‌ترين آن ها مي ‌باشد. اين جبهه شامل تالاري صليبي شكل در ميانه و دو اتاق در طرفين آن است. تالار توسط سه در چوبي به حياط گشوده مي ‌شود و از دو سوي ديگر به فضاهاي پيرامون خود راه مي ‌يابد.

 

خانه مارتا پيترز اصفهان
خانه مارتا پيترز كه بخش اصلي آن بنايي مكعب شكل و متعلق به دوره صفويه است الگويي متفاوت با خانه‌هاي عادي هم عصر خود دارد و به نظر مي ‌رسد طرح كلي اين خانه در ابتدا به صورت يك كوشك و در ميان باغ واقع بوده كه در طول زمان دستخوش تغييراتي شده است.

Share

عمارت عالي قاپو
اين قصر كه در عهد صفويه «دولتخانه مباركه نقش جهان» و «قصر دولتخانه» نام داشت، نمونه منحصر به فردي از معماري كاخ هاي عهد صفوي است كه در اوايل قرن يازدهم هجري، به امر شاه عباس اول، ساخته شده است. شاه صفوي، سفيران و شخصيت هاي عاليقدر را در اين كاخ به حضور مي پذيرفت. بعد از او هم، جانشينان وي در همين كاخ و در ملحقات آن، مانند عمارت حوضخانه و تالار مرواريد، مهمانان خود را به حضور مي پذيرفتند.

كاخ چهل ستون اصفهان
چهل ستون از جمله بناهايي است كه اصفهان ملقب به نصف جهان بخش مهمي از شهرت خود را مديون آن است. ساخت اين كاخ كه ابتدا جهان نما نام داشته است در دوره شاه عباس اول و در وسط باغ چهل ستون (باغ جهان نما) كه بالغ بر 67000 متر مربع مساحت داشته آغاز و در دوره شاه عباس دوم به پايان رسيده است. طبق كتيبه داخل قصر سال 1057 هـ . ق به عنوان تاريخ بناي اين كاخ نقش بسته است و بعد از مدتي تغييراتي كلي در آن داده شد. در اين كاخ قسمت هاي ديدني و جالب توجه زيادي از جمله، ‌ستون‌هاي عظيم، تالارهاي هجده ستون، تالار آيينه، شيرهاي سنگي چهار گوشه حوض مركزي تالار و ازاره‌ هاي مرمري منقش اطراف كه معرف صنعت حجاري دوره صفويه است، تزيينات عالي طلا كاري سرسراي پادشاهي، اتاق‌هاي طرفين تالار آينه و تابلوهاي بزرگ نقاشي تالار پادشاهي (شامل تصوير شاهان صفوي)، تصويري از شاه عباس اول با تاج مخصوص و مينياتورهاي ديگري در اتاق گنجينه كه در مرمت سال ‌هاي 1334 و 1335 خورشيدي از زير گچ خارج شده است بر سقف ايوان و ديوار تالارهاي كوچك و بزرگ اين كاخ نقاشي ‌هاي زيبايي به چشم مي ‌خورد كه با رنگ هاي متنوع و جذاب چشم را مي ‌نوازند. اين نقاشي ‌ها در قاب‌هاي چوبي ظريفي به اشكال مختلف هندسي كشيده شده‌اند و عمدتاً مراسم باريابي سفيران كشورهاي خارجي به دربار صفوي و صحنه‌هايي از رزم سپاه ايران و قشون عثماني و مجالسي از بزم درباريان صفوي را به نمايش مي ‌گذارند. افزون بر اين تصاوير بديع و زيبا، نقاشي ‌هاي مينياتوري زيبايي نيز بر ديوار و سقف مشهود است. تزيينات آينه كاري، مقرنس كاري، گچ بري و لوح‌ هايي با خط نسخ مشكي بر زمينه گل و بوته را بايد به مجموعه آثار هنري اين كاخ افزود.

كاخ هشت بهشت   
عمارت تاريخي هشت بهشت نمونه ‌اي از كاخ ‌هاي محل سكونت آخرين سلاطين دوره صفوي است كه در دوره شاه سليمان (1080 هـ . ق) بنا شده و در مسير خيابان تاريخي چهارباغ قرار دارد. امروزه تنها بخش كوچكي در حدود 5000 متر از باغ وسيع و زيباي هشت بهشت بر جاي مانده اما قصر تاريخي آن هنوز اثري ارزنده و جالب توجه است. كاشي كاري هاي زيبايي كه تصوير انواع پرندگان، درندگان و خزندگان بر آن ها نقش شده است از آثار قابل توجهي هستند كه نماهاي خارجي قصر را تزيين كرده آينه كاري اين كاخ شاهد ديگري بر زيبايي بنا بوده است. شهرت اين كاخ گذشته از جنبه معماري و زيبايي، به علت به كاربردن سنگ هاي مرمر و طاق مقرنس كاري و نقاشي و مناظر كاشي كاري خاص آن است. ساختمان اين قصر دو طبقه، داراي شاه‌ نشين و غلام گردش و اطاق هاي متعددي است. داخل ايوان‌هاي آن با نقوش زيباي طلايي تزيين شده است. در دهه اخير پارك مجلل و زيبايي به همت شهرداري اصفهان در اطراف اين كاخ تاريخي طراحي و ساخته شد كه در حال حاضر از گردشگاه هاي مهم شهر اصفهان محسوب مي شود.

باغ فين كاشان   
باغ فين در 6 كيلومتري جنوب شهر كاشان و در كنار روستاي فين(كوچك) قرار دارد و از با ارزش ‌ترين آثار تاريخي كاشان است. بناي بر جاي مانده باغ، از دوران صفوي است كه بر روي بناهاي دوره ديلمي ساخته شده و از لحاط باغ آرايي و آب رساني داراي اهميت ويژه‌اي است. باغ فين از كاخ‌هاي صفوي بوده كه در زمان‌هاي بعد به ويژه زنديه و قاجاريه ، بناهايي به آن افزوده‌اند. بناهاي اين باغ شامل سر درب ورودي و برج و باروي آن، شتر گلوي صفوي در ميانه باغ، شتر گلوي فتح علي شاهي و اتاق شاه نشين در جنوب خاوري باغ، موزه ‌در باختر باغ و حمام‌هاي كوچك و بزرگ و كتابخانه در خاور باغ مي شود.

كاخ فرح آباد اصفهان
در دوره سلطنت شاه سلطان حسين مجموعه بناهاي زيبايي كه شامل مدرسه چهارباغ و كاروان سراي مادر شاه و بازار شاهي (بازارچه بلند) و كاخ فرح آباد بوده، به آثار باشكوه دوره صفويه افزوده شد، كاروان سراي سه طبقه مادر شاه در جانب خاوري مدرسه سلطاني چهار باغ بنا شده و از نمونه‌هاي زيباي كاروان سراهاي عهد صفويه است. سر در جنوبي اين كاروان سرا به سوي باغ فتح آباد و سر در شمالي آن در بازار شاهي باز مي شده است. بازار شاهي كه امروزه آن را بازارچه بلند مي ‌نامند در طول ضلع شمالي مدرسه چهار باغ و كاروان سراي مادر شاه از خيابان چهار باغ تا حد خاوري هشت بهشت امتداد مي ‌يافته است. اين بازار تاريخي هم اكنون نيز با طاق‌هاي بلند و حجرات دو طبقه فوقاني و تحتاني وجود دارد و سر در شمالي مدرسه چهار باغ و سر در كاروان سراي مادر شاه در اين بازار واقع مي باشد ولي يك قسمت از حد خاوري آن به مرور زمان تصرف شده و در نتيجه از طول اصلي بازار مقداري كاسته شده است. كاخ فرح آباد بنايي سست بنياد و از خشت خام بوده و در دامنه كوه صفه قرار داشته است.

Share

از ديرباز در ايران محل داد و ستد عمومي را بازار مي گفتند. اين عنصر اصلي كه در معماري اسلامي جائي خاص براي خود باز كرده است شامل دو راسته از مغازه هاي انبوه روبروي هم هستند كه معمولاً سقفي زيبا آنها را به هم ارتباط مي دهد.
بازار در ساخت و سازهاي شهري به حدي اهميت داشت كه پس از مسجد هسته اوليه يك محله را تشكيل مي داد. به طوري كه در شهرهاي بزرگ هر محله داراي يك يا چند بازارچه بود و يك بازار بزرگ و اصلي نيز حوائج و نيازهاي مردم را تامين مي كرد.

توصيف بازارها :
شهر اصفهان نيز به دليل قدمت و عظمتي كه در طول تاريخ و مخصوصاً پس از ظهور اسلام داشته، از نظر تعداد بازارهاي باشكوه و جالب در ميان شهرهاي كشور ما از مقام والايي برخوردار است بطوريكه مورخين در دوران هاي مختلف به هنگام توصيف شهر از بازارهاي آن مطالبي نوشته و آنها را وصف كرده اند. ناصر خسرو، سياحي كه در سال 444 هجري قمري به اصفهان سفر كرده است ضمن توصيف بازارهاي متعدد شهر اصفهان از بازاري داد سخن مي دهد كه دويست صراف در آن به داد و ستد مشغول بوده اند بازارهاي فعلي اصفهان كه يادگار عصر ديلميان و سلجوقيان مخصوصاً صفويه هستند در طول تاريخ همچون ساير بناها و آثار اين شهر تاريخي فراز و نشيبهاي مختلفي را به خود ديده است. يكي از سياحاني كه در حدود 80 سال پيش به ايران سفر كرده است به تفصيل از بازارهاي اصفهان سخن گفته و بر تعدد و تنوع مشاغل بازار تاكيد كرده است.
در طول بازارهاي اصفهان حمام ها و مدارس و چهارسوهاي بسيار زيبايي وجود داشته اند كه برخي از آنها هنوز نيز پابرجا بوده و بعضاً با همان كاربردهاي قديم به كار مشغول هستند. يكي ديگر از اين سياحان كه او نيز در اواخر قاجار اصفهان را ديده بازار اين شهر را بسيار ممتاز ناميده و بعد از بازار كريم خان زند در شيراز آن را بزرگترين و باشكوهترين بازارهاي ايران به شمار مي آورد.
مهمترين بازار اصفهان بازار قيصريه است كه ميدان امام را به ميدان عتيق (كهنه) و اصفهان عصر سلجوقي مربوط مي كند.اين بازار كه بازار سلطاني نيز ناميده مي شود در زمان صفويه يكي از باشكوهترين بازارهاي ايران و بزرگترين مركز داد و ستد بود كه انواع پارچه هاي گرانقيمت و اجناس مختلف در آن به فروش مي رسيد. بازار قيصريه در سال 1029 هجري قمري احداث گرديد و دروازه باشكوه و نفيس آن نيز قيصريه ناميده مي شد. يكي از سياحان خارجي آن را "... بزرگترين و مجلل ترين بازارهاي اصفهان ..." ناميده كه سقف آن گنبدي شكل است.
در وسط بازار كه فضاي مدور و وسيعي است. قبه اي ساخته شده كه آندره گدار آن را شبيه به گنبدهائي مي داند كه اعراب اسپانيا مي ساخته اند.

عناصر موجود در بازار :
راسته بازار قيصريه در دو طبقه مرتفع ساخته شده كه طبقه بالا به امور دفتري و بازرگاني اختصاص داشت و در طبقه پايين مغازه هاي اصناف گوناگون در كنار هم مستقر شده بودند. از اين بازار بزرگ و مجلل بازارهاي ديگري منشعب مي شدند كه برخي از آنها هنوز هم فعال بوده و به مشاغل مختلف اختصاص دارند. برخي از اين بازارها عبارتند از : بازار عربان،‌ هارونيه، نيم آورد گلشن، مخلص، سماور سازها، و مقصودبيك، ‌در طول اين شاهراه سرپوشيده و مسقّف كه برخي از خارجيان آن را "گالري سرپوشيده" ناميده اند عناصر مذهبي همچون مسجد خياط ها، مسجد نو، مسجد ذوالفقار، مسجد شيشه، مسجد خارجي و دهها مسجد ديگر به فعاليتهاي مذهبي مي پرداختند و بازرگانان و اصناف گوناگون در آنها عبادت مي كردند. مراكز فرهنگي هم به اعتبار و رونق بازار مي افزودند. مدارسي همچون مدرسه كاسه گران، هارونيه،‌ نيم آورد، جده بزرگ، جده كوچك، ملاعبدالله و ... اين مدارس با معماري خاص ايراني اسلامي دهها سال است موضوع كتاب ها و رسالات و تحقيقات مهندسين و معماران و سياحان گوناگون هستند، نهادهاي اقتصادي نيز از ديگر جاذبه هائي هستند كه در بازارها وجود داشته اند. برخي از اين نهادها كه "تيمچه" و "سرا" ناميده مي شوند هنوز نيز فعال هستند. مشهورترين اين سراها عبارتند از : سراي اردستانيها، سراي خاني، سراي آقا، سراي پادرخت سوخته، سراي ميراسماعيل، سراي تالار، سراي خوانساري ها، سراي گلشن، سراي جارچي و سراي فخر، اين سراها به همراه كاروانسراهاي متعدد و پررونق بازار اصفهان را به عنصري فعال تبديل مي كرده كه سياحان با اشتياق از آن بازديد مي كردند و با دقت در سفرنامه هايشان معرفي مي نمودند.

ديگر بازارها:
در اطراف ميدان امام نيز بازارهاي مشهوري همچون بازار مسگرها،‌ تركش دوزها، كلاهدوزها، لوافها، آهنگرها وجود داشته اند كه تاكنون نام خود را حفظ كرده اند و به همان اسامي ناميده مي شوند.
علاوه بر بازار قيصريه و بازارهاي منشعب از آن بازارهاي ديگري هم در اصفهان وجود داشته اند كه معروف ترين آنها بازار شاهي يا بازارچه بلند است كه در سال 1118 هجري برابر با 1706 ميلادي به همراه مدرسه و سراي فتحيه در زمان شاه سلطان حسين آخرين حكمران صفويه ساخته شد.
چهارسوي مشهوري مانند چهارسوي نقاشي و عليقلي آقا و شيرازيها و چهارسوي آجري از آثاري هستند كه همزمان با شكل گيري بازارهاي اصفهان براي انشعاب مسيرها و زيبائي بازارها احداث مي شده اند. محلات اصفهان هم داراي بازارهائي بودند كه برخي از آن ها هنوز باقي هستند. مشهورترين آنها بازار در دشت، بازار بيد آباد، بازار ريسمان و بازار غاز هستند.

Share
X