برای مشاهده مشخصات هر استان بر روی ناحیه مربوط به آن در نقشه کلیک کنید

معرفی وبلاگ
تـنـیـده یـاد تـو در تــار و پــودم مـیـهـن ای مـیـهــن/ بـود لـبـریـز از عـشـقـت وجـودم میهن ای میهن/... *ضمن تشکر از بازدید شما کاربر گرامی، امید است توانسته باشیم ذره ای از زیباییهای تمام نشدنی میهن عزیزمان ایران را در این وبلاگ نشان دهیم. راهنمایی های شما بزرگواران، چراغ هدایتگر ما خواهد بود.*
صفحه ها
دسته بندی موضوعی
آرشیو
لینک دوستان
سایت های منبع و مرتبط
لوگوها











كد لوگوي میهن ما

ابزارها و برنامه ها






Google

در وبلاگ میهن ما
در كل اينترنت

تماس با ما

آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 1807041
تعداد نوشته ها : 4405
تعداد نظرات : 151

PageRank Checking Icon

آذربایجان شرقی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
آذربایجان غربی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
اردبیل
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
اصفهان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
ایلام
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
بوشهر
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
تهران
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
چهارمحال و بختیاری
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
خراسان جنوبی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
خراسان رضوی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
خراسان شمالی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
خوزستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
زنجان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
سمنان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
سیستان و بلوچستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
فارس
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
قزوین
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
قم
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
کردستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
کرمان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
کرمانشاه
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
کهکیلویه و بویراحمد
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
گلستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
گیلان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
لرستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
مازندران
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
مرکزی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
هرمزگان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
همدان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
یزد
پخش زنده از وبلاگ میهن ما

ابزار هدایت به بالای صفحه

اسلایدر


مترجم سایت


Share

 

استان خراسان جنوبي، شرقي‌ترين استان ايران، داراي 82864 كيلومتر مربع مساحت مي‌باشد كه بين 57 درجه و 46 دقيقه تا 60 درجه و  57 دقيقه طول شرقي و 30 درجه و 35 دقيقه تا 34 درجه و 14 دقيقه عرض شمالي قرار گرفته و 47/5 % از مساحت كشور را به خود اختصاص داده است . اين استان از شرق، با كشور افغانستان، از شمال به استان خراسان رضوي ، از غرب به استانهاي يزد و كرمان و از جنوب با استان سيستان و بلوچستان همسايه است.  براساس آخرين تقسيمات كشوري، خراسان جنوبي داراي 6 شهرستان (بيرجند، قائنات، درميان، سرايان، سربيشه و نهبندان) با مركزيت بيرجند، 17 شهر، 16 بخش، 42 دهستان، 2061 آبادي داراي سكنه و 5041 آبادي خالي از سكنه مي‌باشد.
آب و هوا اقليم استان از نوع خشك و بياباني است كه متوسط بارندگي ساليانه استان به 150 ميليمتر مي رسد. حداكثر دماي سالانه  44 و پايين ترين دماي ثبت شده 5/21ـ  درجه سانتيگراد گزارش شده است.

Share

خراسان جنوبي شامل محدوده‌اي از خراسان بزرگ است كه در سده‌هاي پيش «قهستان» ناميده مي‌شد. براساس كتيبه‏ هاى به جا مانده از دوره هخامنشى و به گفته بعضى از مورخان يونانى،«قهستان» سكونتگاه قوم ساگارت، از اقوام آريايى بود. هرودوت مورخ يونانى مى‏ نويسد: آن‏ها در رديف اقوام شرقى هستند و از سكنه «ساتراپ چهاردهم هخامنشيان» به شمار مى‏ روند. ماركوپولو نيز در سفرنامه خود، از اين منطقه با نام «تونوكاين» - تون و قاين- ياد كرده‌است. واژه «قهستان» را اكثر پژوهشگران، معرب «كهستان» دانسته اند كه به دليل محيط جغرافيايي خاص و وجود كوهستان ها به آن اطلاق مي شد. « كهستان » را بر وزن «كوهستان» هم گفته اند. از اواخر قرن پنجم هجرى «قهستان» به يكى از مراكز مهم فعاليت «فرقه اسماعيليه» به رهبرى «حسن صباح» تبديل شد. از آنجايى كه اين ناحيه از موقعيت مناسب اقليمى و طبيعى برخوردار نبود و مورد بى‏ توجهى حكومت‏ هاى مركزى بود، براى فعاليت‏هاى «فرقه اسماعيليه» داراى شرايط مساعدى بود. لذا، بعد از منطقه الموت، قهستان به مهم ‏ترين مركز فعاليت اسماعيليان تبديل شد، كه قلمروى در حدود «ترشيز يا كاشمر» تا «نهبندان» را دربرمى‏ گرفت. با روي كار آمدن حكومت صفوي، امنيت نسبتي در اين منطقه بوجود آمد كه باعت رونق و گسترش تجارت شد. استان خراسان جنوبى تا ۱۳۸۳، بخشى از استان پهناور خراسان بود، ولى در اين سال با مصوبه مجلس شوراي اسلامي و براساس تقسيمات جديد كشورى، از آن منفك شد و خود به استاني مستقل تبديل گرديد.

Share

آب و هوا : اقليم استان از نوع خشك و بياباني است، اما با توجه به موقعيت قرارگيري مناطق پست يا مرتفع، به دو دسته تقسيم مي شود:
الف) اقليم خشك و گرم: شامل دشتها و مناطق هموار مركز، غرب و جنوب استان
ب) اقليم خشك و ملايم: كه دربخشهاي مرتفع شمالي، شمال غربي استان واطراف بيرجند مشاهده مي شود.


موقعيت طبيعي : استان از نظر ناهمواريها تقريباً به دو  قسمت «كوهستاني و مرتفع» و «پست و هموار» تقسيم مي شود. قسمتهاي كوهستاني بيشتر در شمال و شمال غرب استان و قسمتهاي پست و هموار در دشتهاي مركز و جنوب استان واقع شده اند.مناطق پست و هموار استان شامل زمينها و دشتهاي همواري هستند كه در قسمتهاي مركزي، غربي و جنوب غربي استان قرار گرفته اند. از نظر كشاورزي، دامپروري  و احداث راههاي ارتباطي از اهميت خاصي برخوردارند. دشتهاي جنوب و جنوب غربي استان حاوي نمكزارها و نقاط پست و كم ارتفاعي هستند كه گاهاً از هر نوع پوشش گياهي عاري هستند و بدليل مجاورت با حاشيه شمال كوير لوت، آب و هوايي خشك و خشن دارند و در معرض حمله شنهاي روان قرار دارند. به علت كمي نزولات جوي، فصلهاي پرباران منتهي به ماههاي پاياني زمستان و اوايل بهار هستند و ميانگين بارندگي در فصول گرم و سرد سال به ترتيب 1/0 ميليمتر و 1/95 ميليمتر مي باشد.قرارگيري استان در ناحيه آب و هوايي بياباني (گرم و خشك) شرق ايران سبب شده تا اكثر جريانات رودخانه اي، موقت و فصلي بوده و رودخانه دائمي در استان وجود نداشته باشد. تندابها و سيلابها در بسياري از موارد بدليل فقر پوشش گياهي، سبب خرابي مي شوند. بخشهاي وسيعي از مركز، غرب، شرق وجنوب استان با محدوديت منابع آب مواجه مي باشند و منابع محدود آ ب زير زميني تنها امكانات تامين آب محسوب مي شوند.قرارگيري گسل بزرگ نهبندان كه به طول 750 كيلومتردر چندين شاخه موازي كه از مركز سيستان و بلوچستان و مرز پاكستان، تا شمال استان و نواحي جنوبي استان خراسان رضوي امتداد يافته، جدا از ايجاد زمين لرزه هاي پراكنده، سبب تشكيل ساختارهاي متنوع زمين شناسي در طول ميليونها سال و تشكيل توده هاي سنگهاي «گرانيت سبز» دراستان شده كه بسياري از گونه هاي آن شهرت جهاني دارند.

Share

كشاورزي : در سال 84-83، مجموعاً 214274 هكتار زير كشت محصولات زراعي و باغي قرار داشته كه از اين ميزان 59515 هكتار اراضي ديم و 130234 هكتار اراضي آبي بوده اند. يعني بيش از 60 درصد از اراضي زير كشت استان را اراضي آبي تشكيل داده ا ند.عمده ترين محصولات زراعي استان عبارتند از: گندم، جو، پنبه، چغندر قند، محصولات جاليزي و نباتات علوفه اي. لازم به ذكر است استان خراسان جنوبي در توليد محصول چغندر قند، مقام هشتم كشوري را دارا مي باشد.


دامپروري و شيلات: وجود واحد هاي دامي صنعتي و بومي متعدد و استخرهاي سرد آبي و گرم آبي پرورش ماهي، اين استان را در توليد گوشت سفيد و قرمز به خودكفايي رسانده تا جايي كه در صادرات گوشت سفيد رشد چشمگيري مشاهده مي شود.
از جمله مزيتهاي نسبي اين استان در زمينه دامپروري و پرورش طيور مي توان به:
- وجود چرخه كامل توليد گوشت مرغ،
- سازگاري گوسفند بلوچي با شرايط آب و هوايي منطقه و توليد پشم بسيار مرغوب،
- پرورش بز كركي و توليد كرك با ارزش اقتصادي بسيار بالا و وجود 15 درصد از كل شترهاي كشور در اين منطقه اشاره كرد.


صنعت: در بخش صنعت، تا پايان سال 85، تعداد 1353 مجوز صنعتي (جواز تاسيس و طرح توسعه) با پيش بيني سرمايه گذاري 24780.87 ميليارد ريال و پيش بيني اشتغال 38373 نفر صادر گرديده است .همچنين تا كنون 184 واحد صنعتي با سرمايه گذاري بالغ بر 1743.7 ميليارد ريال و اشتغالزايي 5625 نفر در سطح استان به بهره برداري رسيده اند.


معدن: استان خراسان جنوبي به لحاظ معدني از توانمنديهاي قابل توجهي برخوردار است . در اين استان به سبب دارا بودن شرايط خاص زمين شناسي، نشانه هاي معدني فراواني به چشم مي خورد. تعــداد كل معادن فعال استان تا پايان سال 85 تعداد 158 معدن بوده كه براي 1921 نفر اشتغال مستقيم ايجاد نموده است.
ميزان كل ذخيره برآورد شده معادن استان حدود 409 ميليون تن است و ميزان استخراج بر اساس پروانه بهره برداري حدود 2/2 ميليون تن در سال مي باشد. از 158 مـعدن استان خراسان جنوبي، 19 معدن در شهرستان بيرجند، 48 معدن در شهرستان نهبندان، 34 معدن در شهرستان سربيشه، 18 معدن در شهرستان قاين، 11 معدن در شهرستان سرايان، 9 معدن در شهرستان درميان و 19 معدن در شهرستان فردوس قرار دارد. ميزان استخراج واقعي معادن استان سالانه حدود 5/1 ميليون تن (72% ظرفيت اسمي) برآورد مي شود .

Share
  شهر بيرجند  : ناحيه‌اي كه بيرجند جزء كوچكي از آن را تشكيل مي دهد، قهستان نام داشت. اين ناحيه از يك سو به دليل كوهستاني بودن،  پناهگاه نهضت هايي نظير اسماعيليان بوده است، از سوي ديگر، به سبب خشكي اقليمي و وجود بيابان‌هايي كه به آب وهواي شبه جزيره عربستان شباهت دارد. در اسطوره هاي تاريخي، بناي قهستان را به سام بن نريمان نسبت مي دهند و آن را بخشي از قلمرو فريدون، پنجمين پادشاه پيشدادي مي دانند. اين شهر در حال حاضر، يكي از شهرهاي مهم جنوب خراسان و يك از مراكز عمده تجاري و اقتصادي است.
  شهر قاينات : ماركوپولو در سفرنامه خود از اين شهر به نام  تونوكاين نام برده است كه اين نام ازنام دو شهر بزرگ آن ايالت ـ قهستان ـ كه تون و قاين باشد، گرفته شده است. همچنين درسال 444 هـ. ق ناصرخسرو قبادياني از اين شهر ديدن كرده و از استحكامات شهر و مسجد جمعه آن ياد كرده است. ايالت قهستان، همزمان با ورود اعراب به ايران، پناهگاه زرتشتياني بود كه به آن پناه آورده بودند.
  شهر سرايان : سرايان در160 كيلومتري شمال غربي شهرستان بيرجند در استان خراسان جنوبي قرار دارد و مشتمل بر سه دهستان (آيَسك ـ سه قلعه ـ مصعبي) مي‌باشد. وسعت اين بخش 9318 كيلومتر مربع بوده و از نظر طبيعي به دو منطقه كوهستاني وكويري قابل تقسيم مي‌شود و جمعيت اين شهرستان بالغ بر 50038 نفر مي باشد.

شهر سربيشه : در وجه تسميه سربيشه گفته شده است چون زمين قسمت جنوبي شهر آبخيز و سرسبز بوده و شهردر مدخل اين محل قرار داشته است به آن سربيشه گفته اند اقوال ديگر نيز گفته شده از قبيل سربيشه كه بدليل سردي هوا به اين نام معروف بوده و به مرور زمان حرف (د) حذف گرديده است.

نهبندان‌ :
ناحيه‌اي است‌كويري، خشك و كم آب. اهميت اين منطقه‌ پيش‌ از‌ اسلام بسيار بيش‌تر بوده است‌ چرا كه اين منطقه‌ در مسير بندرعباس به خراسان قرار داشته و‌ از ‌اين باب موقعيتي سوق‌الجيشي داشته است.جمعيت شهرستان نهبندان در سرشماري عمومي نفوس و مسكن سال 1375 هـ. ش، 43.065 نفر بوده است . مردم نهبندان ايراني و‌ آريايي نژادند و با گويش محلي و نزديك به خراساني سخن مي‌گويند.

Share
ارگ كلاه فرنگى-بيرجند : ارگ كلاه فرنگى در شهر بيرجند يكى از بناهايى است كه در اوايل دوره قاجاريه ساخته شده و به لحاظ ويژگى معمارى آن از جمله بناهاى شاخص و جالب اين شهرستان محسوب مى‏گردد. اين بنا در شش طبقه و به شكل زيگورات ساخته شده و در گذشته به حسام الدوله معصوم خان خزيمه تعلق داشته كه از حكام منطقه بود.
ارگ حاجى آباد- بيرجند : ارگ حاجى آباد در شرق شهر بيرجند يكى از بناهاى دوره قاجاريه است كه داراى دو ساختمان مجزا و مستقل است ودر فاصله سى مترى از يكديگر قرار دارند. دراين ارگ چهار باغ به نام‏هاى باغ بزرگ، باغ نهالى، باغ زيرين و باغ طاقى وجود داشته كه بعدها بر اثر بى‏آبى از ميان رفته‏اند.
قلعه رستم- خوسف : قلعه رستم در جنوب شرقى شهر خوسف و در غرب روستاى كوچكى به نام «گنج» بر فراز تپه‏اى رفيع، كه بر جلگه خوسف و دشت ماژان مشرف است، قرار دارد. چون اين قلعه در محلى واقع شده كه دسترسى به آن آسان نبوده، لذا آسيب كمترى متوجه برخى از فضاهاى آن شده است.
قلعه فورگ-بيرجند : اين قلعه كه بر بالاى تپه‏اى واقع شده، به دستور نادرشاه احداث گرديده و در شرق بيرجند، در روستاى «فورگ» از توابع شهر درميان قرار دارد. دروازه اصلى قلعه در ضلع شرقى آن است و دروازه‏اى كوچك‏تر نيز در ضلع شمالى وجود دارد.
قلعه كل حسن صباح-بيرجند  : اين قلعه كه در جنوب شرقى شهر بيرجند و در روستاى نصرت آباد بخش درميان قرار دارد، از مهم‏ترين قلاع اسماعيليان در منطقه به شمار مى‏رود. زيرا پس از منطقه الموت و قلعه معروف آن اين قلعه به لحاظ دارا بودن موقعيت ويژه در منطقه، دومين مركز دفاعى اسماعيليان در ايران بوده است. در اين قلعه سه بخش عمده وجود دارد كه عبارتند از: غربى، مركزى و شرقى.

قلعه نهبندان-نهبندان : قلعه نهبندان از جمله آثار به جامانده تاريخى در خراسان جنوبى است كه قدمت آن به دوران اشكانيان مى‏رسد و به گفته عده‏اى از صاحب‏نظران محل شهر باستانى «نِه» در آن جا بوده است. در اين قلعه سفال‏هايى وجود دارد كه به لحاظ شكل ظاهرى و رنگ‏آميزى شباهت زيادى به سفال‏هاى دوره اشكانى دارد. البته وجود سفال‏هاى دوره صفويه در قلعه حكايت از آن دارد كه اين قلعه تا دوران صفويه نيز مورد استفاده واقع مى‏شده است. قلعه نيز نشانگر نوعى استادى و فن در ساختن اين نوع قلعه‏ها از دوران اشكانى تا دوره صفويه است.

قلعه بيرجند-بيرجند : اين قلعه تاريخى كه بر فراز تپه‏اى در شهر بيرجند قرار دارد در دوره صفويه احداث شده و در دوره قاجاريه بازسازى گرديده كه تغييراتى نيز در ضلع شمالى و برج‏هاى آن صورت گرفته است. اين قلعه در دوره‏هاى صفويه و قاجاريه از جمله پناهگاه‏هاى مهم مردم بيرجند در برابر حملات ازبك‏ها محسوب مي ‏شد.نقشه قلعه بيرجند چهارضلعى است كه چهار برج در چهار گوشه آن قرار دارد و دو برج نيز در ضلع‏هاى غربى و شمالى است. اين قلعه داراى دو در ورودى است كه يكى از آنها در ضلع شمالى و ديگرى در ضلع غربى است.

قلعه حوض غلام كش-بيرجند  : اين قلعه عظيم در جنوب شرقى شهر بيرجند و در حوالى روستاى «مود» قرار دارد. در گذشته حصارى با برج‏هاى متعدد در اطراف قلعه وجود داشته كه اكنون در بعضى از قسمت‏ها آثار آن را مى‏توان ديد. با توجه به شواهد موجود، اين قلعه يكى از قلاع اسماعيليان بوده است.

Share
مسجد جامع چهاردرخت-بيرجند : مسجد جامع چهاردرخت يكى از مساجد معتبر شهر بيرجند است و به عنوان يك اثر ويژه از اهميت زيادى برخوردار است. اين مسجد كه با ابعاد بيش از يك هزار متر مربع و به صورت يك چهار ضلعى در محله چهاردرخت بنا گرديده، در حد يك شبستان است. تاريخ ساخت اين بنا به اواخر دوره صفوى مربوط مى‏شود.
مسجدجامع خوسف-خوسف : اين‌ مسجد در دشت زوزن‌ خواف واقع‌ شده‌ است‌. از ساختمان‌ اصلي‌ اين‌ مسجد كه‌ به‌اوايل‌ قرن‌ هفتم‌ ه . ق‌ تعلق‌ دارد، چند پايه‌ و دو ديوار و سردر به‌ جا مانده‌ است‌ و در كتيبه‌ آن‌ نيز تاريخ‌هاي‌ 615و 617 ه . ق‌  قيد شده‌ است‌. اين‌ مسجد از لحاظ‌ تزئينات‌ و نگاره‌هاي‌ خط‌ كوفي‌ جالب‌ توجه‌ است‌.
حسينيه آراسته - بيرجند : حسينيه آراسته در شهر بيرجند يكى از بناهاى عهد قاجاريه است وبراساس متن كتيبه‏اى كه در بخش فوقانى تزئينات نماى ديوار ميان سرا وجود دارد اين حسينيه در سال 1301 هجرى قمرى توسط آراسته بنا گرديده است.

مسجد عاشورا - بيرجند : اين‌ مسجد در سال 821 ه . ق‌ توسط‌ گوهرشاد ، زوجه‌ شاهرخ‌ تيموري‌ ساخته‌ شده‌ است‌. اين‌مسجد با صحن‌ بزرگي‌ در ميان‌، به‌ شيوه‌ مساجد چهارايواني‌ ايران‌ ساخته‌ شده‌ است‌. خطوط‌ ثلث‌ زيباي‌ اين‌مسجد، به‌ دست‌ بايسنقر ميرزا، فرزند شاهرخ‌ تيموري‌ نگاشته‌ شده‌ است‌.اين‌ مسجد يك‌ بار دردوره‌ صفوي‌ در سال‌ 1052 ه . ق‌ و يك‌ بار در دوره‌ قاجاريه‌ تعمير و تزئين‌ شده‌ است‌.

مسجد هندوالان-بيرجند : اين‌ مسجد از بناهاي‌ تاريخي‌ قرن‌ نهم‌ ه . ق‌ است‌ كه‌ در ماه‌ رجب‌ سال‌855 ه . ق‌ به‌ دست‌ معماري‌ به‌ نام‌ «شمس‌ الدين‌ محمد تبريزي‌» ساخته‌ شده‌ است‌.

مسجدجامع قائن : مسجد و مزار مولانا شيخ‌ زين‌ الدين‌ در تايباد واقع‌ شده‌ است‌. باني‌ اين‌ مسجد پير احمد خوافي‌وزير شاهرخ‌ بهادر تيموري‌ در سال‌ 848 ه . ق‌ اين مسجد را بنا نهاده است‌. اهميت‌ اين‌ بنا به‌ كتيبه‌هاي‌ زيباي‌ سردر، كاشي‌ كاري‌ معرق‌و حواشي‌ آن‌ مربوط‌ است‌.

مصلاى بيرجند - بيرجند :اين‌ مسجد از بناهاي‌ قرن‌ نهم‌ ه . ق‌ است‌ و باني‌ آن‌ پهلوان‌ علي‌ نامي‌ بوده‌ است‌.
سه‌ فرمان‌ تاريخي‌ از شاه‌ عباس‌ اول‌ صفوي‌، در روي‌ سنگ‌ نقرشده‌ ودر ديواره‌ اين‌ مسجد نصب‌ شده‌ است‌. متن‌ سه‌ فرمان‌ شامل‌ لغو و تخفيف‌ ماليات‌، رفع‌ مزاحمت‌ عمال‌ دولتي‌ ازمردم‌ و ساكنين‌ نيشابور است‌. اين‌ بنا در شمار آثار تاريخي‌ ثبت‌ شده‌ است‌.

حسينيه حاجيه آمنه-بيرجند : اين حسينيه كه در ابتدا به صورت مسكونى بود، به حاجيه آمنه از وابستگان خاندان علم تعلق داشت،كه در سال 1287 هجرى قمرى وقف شده است، تا در ايام محرم جهت سوگوارى و تعزيه خوانى مورد استفاده قرار گيرد.


مسجدازبك : بناهاي بافت و محيط پيرامون خودنمايي مي‌كند.. اين بنا از لحاظ سبك وفرم معماري شباهت كامل به بناهايي مانند مسجد عاشورا در داخل شهر و مسجد جامع درخش دارد. هرچند مدركي در خصوس زمان ساخت اين بنا وجود ندارد اما بر اساس نقشه بنا و فرم معماري آن مي‌توان آنرا به دوره تيموري منتسب كرد.

Share
عمارت و باغ اكبريه- بيرجند : اين مجموعه كه در گذشته هسته مركزى روستاى اكبريه را تشكيل مى‏داد. مجموعه اكبريه با كاربرد مسكونى و حكومتى ساخته شده كه قسمتى از ساختمان‏ها و اندرونى آن به اعضاى خانواده علم اختصاص داشت و قسمت مركزى آن مخصوص امور ديوانى و حكومتى بود.  اين مجموعه داراى بخش‏هاى سر در ورودى، عمارت، اصطبل، حمام، خم خانه، بخش ادارى، تالار تشريفات، استخر و... است. مجموعه اكبريه با 45069 مترمربع مساحت در جهت شرق به غرب ساخته شده است .
باغ و قلعه مود- بيرجند : باغ و قلعه مود در روستاى مود، در چهل كيلومترى شرق بيرجند قرار دارد. اين بنا با مساحت 60270 مترمربع داراى حصار و بيست برج مدور است كه با فاصله‏هاى مشخصى در حصار باغ قرار دارند. در داخل قلعه بقايايى از يك بنا قديمى عمارتى تشريفاتى - شامل چند ليوان، بقاياى يك هشتى، راهروها و اتاق‏ها بر جاى مانده است.در مركز اين باغ عمارتى قرار دارد كه ويژگى‏هاى معمارى آن متعلق به معمارى اواخر دوره قاجار و اوايل پهلوى است.
باغ و عمارت شوكت آباد - بيرجند : باغ و عمارت شوكت آباد با مساحت حدود هشت و نيم هكتار در ده كيلومترى شرق شهرستان بيرجند، در جاده منتهى به زاهدان قرار دارد. بناهاى احداث شده در اين باغ به صورت متراكم در جبهه جنوبى و شرقى باغ ساخته شده‏اند. در جبهه جنوبى اتاق هايى به صورت منفرد جهت خدمه باغ و عمارت اصلى مخصوص حاكم و خانواده او و تالار تشريفات بود.

باغ اميرآباد پايين-بيرجند : اين روستا در شش كيلومترى غرب بيرجند قرار دارد و مالك آن امير معصوم خان خزيمه (حسام الدوله) بود و به همين جهت به آن «كلاته خان» هم مى‏گفتند و در برابر اميرآباد بالا (شيبانى) اميرآباد پايين ناميده مى‏شد. حسام الدوله در اين روستا باغ بزرگ و آبادى داشت كه دو عمارت معتبر در آن بود. ارگ دو طبقه‏اى در وسط باغ احداث كرد.

باغ معصوميه-بيرجند : اين باغ در روستايى به همين نام در نزديكى بيرجند قرار دارد. اين روستا توسط «امير معصوم خان خزيمه» (حسام الدوله) احداث شد و به معصوميه معروف شد.حسام الدوله در اين روستا باغ بسيار بزرگى احداث كرد و در آن درخت‏هاى فراوان كاج و ميوه كاشت و بناى مفصل و ارگ ‏گونه‏اى نيز در آن ساخت.
 
باغ و عمارت رحيم آباد-بيرجند : باغ و عمارت رحيم آباد به دليل خصوصيات ويژه معمارى و تزئينى در باغ‏هاى ايرانى جايگاه ويژه‏اى دارد. اين مجموعه از باغ، استخر، عمارت اصلى، انبارهاى متعدد، حوض‏خانه، اتاق‏هاى خدمه و نگهبانان، اصطبل، حصار و برج‏هاى نگهبانى شكل گرفته است. طبقه اول عمارت شامل دو تالار وسيع و اتاق‏هاى منفرد است. اصلى‏ترين بخش اين عمارت را تالار آيينه آن تشكيل مى‏دهد.

باغ و عمارت بهلگرد : مجموعه باغ و عمارت بهلگرد، مجموعه بناهاي تاريخي است كه در فاصله 20 كيلومتري شرق بيرجند و در سمت جنوبي جاده بيرجند – زاهدان قرار دارد. باغ و عمارت مزبور مربوط به خاندان علم و مورد استفاده شوكت‌الملك بوده است. ورودي باغ داراي سردر ساده است. اين بنا در دو طبقه ساخته شده است طبقه زيرين داراي اطاقها و دالانهاي ارتباطي و طبقه فوقاني داراي اطاق شاهنشين و ايوان ستوندار با ستئنهاي مدور و پوشش اين طبقه به صورت تخت و با سرم است.

Share
مدرسه شوكتيه- بيرجند : مدرسه شوكتيه كه از بناهاى تاريخى شهر بيرجند محسوب مي‏شود با مساحتى معادل 3178 مترمربع در سال 1312 ه.ق به فرمان اميراسماعيل خان علم (شوكت الملك اول) به منظور برگزارى مراسم عزادارى در ايام ماه محرم احداث گرديده و در سال 1326 ه.ق به ابتكار محمدابراهيم خان علم (شوكت الملك دوم) به عنوان نخستين مدرسه ابتدايى برگزيده شده است.در حال حاضر اين محل به عنوان حسينيه در ايام ماه محرم مورد استفاده قرار مي‏گيرد.
مدرسه علميه معصوميه- بيرجند : مدرسه علميه معصوميه در خيابان مطهرى شهر بيرجند قرار دارد و تاريخ ساخت آن به اواخر قرن دوازدهم هجرى قمرى برمى‏گردد. مؤسس اين مدرسه امير معصوم خان بوده و دو كتيبه در آن وجود دارد كه يكى معرف نام مدرسه و ديگرى حاوى گفتارى از پيامبراكرم (ص) است.

مدرسه ابن حسام خوسفى-خوسف : مدرسه ابن حسام خوسفى در بافت تاريخى شهر خوسف قرار دارد و بانى آن مرحوم ملاعلى خوسفى است. اين بنا داراى حياط مركزى و آجرچينى‏هاى زيبا و قاب بندى‏هاى آجرى در نماى داخلى و بيرونى است.

مدرسه علميه آيت الله آيتى –بيرجند  : اين مدرسه كه در شهرستان بيرجند و در خيابان مطهرى قرار دارد بين سال‏هاى 1300 تا1310 ه.ش ساخته شده و از جمله آثارى است كه متعلق به اوايل دوره پهلوى است. در جبهه‏هاى شمالى، غربى و شرقى صحن اصلى بنا هيچ گونه ساخت و سازى مشاهده نمى‏شود و ايوان و اتاق‏هاى بنا در جبهه جنوبى آن احداث شده‏اند. ايوان اين بنا داراى دو ستون چهارضلعى در وسط و دو نيم ستون در ديوارهاى طرفين است.

Share
X