برای مشاهده مشخصات هر استان بر روی ناحیه مربوط به آن در نقشه کلیک کنید

معرفی وبلاگ
تـنـیـده یـاد تـو در تــار و پــودم مـیـهـن ای مـیـهــن/ بـود لـبـریـز از عـشـقـت وجـودم میهن ای میهن/... *ضمن تشکر از بازدید شما کاربر گرامی، امید است توانسته باشیم ذره ای از زیباییهای تمام نشدنی میهن عزیزمان ایران را در این وبلاگ نشان دهیم. راهنمایی های شما بزرگواران، چراغ هدایتگر ما خواهد بود.*
صفحه ها
دسته بندی موضوعی
آرشیو
لینک دوستان
سایت های منبع و مرتبط
لوگوها











كد لوگوي میهن ما

ابزارها و برنامه ها






Google

در وبلاگ میهن ما
در كل اينترنت

تماس با ما

آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 1807029
تعداد نوشته ها : 4405
تعداد نظرات : 151

PageRank Checking Icon

آذربایجان شرقی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
آذربایجان غربی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
اردبیل
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
اصفهان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
ایلام
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
بوشهر
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
تهران
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
چهارمحال و بختیاری
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
خراسان جنوبی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
خراسان رضوی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
خراسان شمالی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
خوزستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
زنجان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
سمنان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
سیستان و بلوچستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
فارس
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
قزوین
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
قم
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
کردستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
کرمان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
کرمانشاه
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
کهکیلویه و بویراحمد
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
گلستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
گیلان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
لرستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
مازندران
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
مرکزی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
هرمزگان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
همدان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
یزد
پخش زنده از وبلاگ میهن ما

ابزار هدایت به بالای صفحه

اسلایدر


مترجم سایت


http://www.iran.ir/image/image_gallery?uuid=70472ea4-4c3b-47a7-886b-443229cf3f5f&groupId=35403&t=1315723272992

Share

http://www.qommiras.ir/img/maps/Qom_5bakhsh.jpg

Share

استان قم با وسعت 11240 كيلومتر مربع، بين مدار 34 درجه و 15 دقيقه تا 35 درجه و 15 دقيقه عرض شمالي نسبت به خط استوا و 50 درجه و 30 دقيقه تا 51 درجه و 30 دقيقه طول شرقي نسبت به نصف النهار گرينويچ، در بخش مركزي ايران قرار دارد. مساحت استان قم 6/8 % درصد كل مساحت كشور است.
اين استان كه تقريباً در مركز ايران قرار دارد، از شمال به استان تهران، از شرق به استان سمنان، از جنوب به استان اصفهان و از غرب و جنوب غربي به استان مركزي محدود است.

ميزان بارش ساليانه (ميلي متر)    4/146 

 

 

ارتفاع از سطح دريا ( متر)             4/877                                        

 

Share

كهك : يكي از بخشهاي استان قم است كه در جنوب اين استان قرار دارد و فاصله ي مركز بخش (كهك) تا قم 30 كيلومتر است. سابقه ي بخشداري كهك به بيش از 70 سال مي رسد و از نظر جمعيت بعد از بخش مركزي در مكان دوم قرار دارد. اين بخش داراي دو دهستان كهك و فردو و 18 روستا است. به غير از مناطق ييلاقي، وجود آثار متنوع در منطقه نشان از قدمت و پيشينه  تاريخي و فرهنگي شهر كهك دارد و هر يك عامل مهمي براي جذب گردشگران و زائران است.

 

 

جعفرآباد : جعفرآباد يكي از بخشهاي استان قم مي باشد و مركز آن شهر جعفريه در 35 كيلومتري شمال غربي قم است . اين بخش در مسير راه ارتباطي استانهاي غربي و مركزي كشور قرار دارد. از جاذبه هاي طبيعي اين بخش، روستاهاي خوش آب و هواي طغرود، دولت آباد و گلستان را مي توان نام برد.

 

 

سلفچگان :بخش سلفچگان يكي از بخشهاي قم مي باشد كه حدود 10 هزار نفر جمعيت و تا مركز شهرستان 40 كيلومتر فاصله دارد. اين بخش داراي دو دهستان راهجرد و نيزار مي باشد. بخش سلفچگان با داشتن منطقه ي ويژه ي اقتصادي و شهرك صنعتي از اهميت خاصي برخوردار است. در اين منطقه كه حدود 2 هزار هكتار وسعت دارد، بيش از 60 كارخانه و بخشهاي اقتصادي فعاليت مي كند.

 

 

قنوات : يكي از دو شهر بخش مركزي است كه در 8 كيلومتري شمال غربي شهر قم واقع شده است. يكي از مهمترين جاذبه هاي طبيعي قنوات را مي توان كوير عنوان كرد كه علاقه مندان فراواني را به سوي خود جلب مي كند.

Share

بيت حضرت امام خميني (ره : (منزل امام خميني (ره) در شهر قم ،ساختماني دو اشكوبه و بسيار ساده و شامل زير زمين و طبقه همكف است . استقرار فضاها به گونه اي است كه پلكان مياني ، ساختمان را به دو بخش بيروني (در شرق) و اندروني (در غرب) تقسيم مي كند . با توجه به ويژگي هاي معماري احتمالا″ اين بنا در اوايل قرن حاضر ساخته شده است . اين خانه در حدود سال 1335 توسط حضرت امام خميني )ره) خريداري و تا سال 1343 توسط معظم له مورد استفاده قرار گرفت.

خانه ملاصدرامحمد بن ابراهيم يحيي شيرازي ملقب به صدرالمتالهين و معروف ملاصدرا از بزرگان فلاسفه و از بزرگترين دانشمندان جهان در حكمت الهي و سرآمد حكماي  اسلامي است كه در سال 979 يا 980 ه.ق در شهر شيراز ديده به جهان گشود . او پس از كسب مقدمات علوم در شيراز براي تكميل تحصيلات عازم اصفهان و پس از كسب اجتهاد نزد اساتيدي همچون شيخ بهايي و ميرداماد به جهت مخالفت عده اي از علماي ظاهر بين ، اصفهان را ترك و براي تزكيه نفس و سير و سلوك به قريه ((كهك)) در نزديكي قم آمد . دوران خلوت گزيني و سلوك معنوي صدرالمتالهين در كهك هفت و بنا به قولي پانزده سال به درازا كشيد.

 خانه حاج علي خان زند (ساختمان شماره دو اداره ميراث فرهنگي): خانه حاج علي خان زند در مركز بافت قديمي شهر قم معروف به محله " چهار مردان " در كوچه " گذرقلعه " قرار دارد . با توجه به فرم و مصالح به كار رفته ، ساختمان متعلق به اواخر قاجار يعني حدود 130 سال پيش است ، اين عمارت شامل سه بخش است : شاه نشين تابستاني با بادگير منفرد، شاه نشين زمستاني كه فضاي بيشتري را در بر مي گيرد و بخش سوم ، مخصوص خدمه كه در جبهه غربي جاي دارد . خانه زند در سال 1379 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيد و در اختيار سازمان ميراث فرهنگي استان قم قرار گرفت و در سال 1380 مرمت اساسي شد

خانه سيدحاجي روحاني :خانه سيد حاجي روحاني در بافت قديم قم در كوي گذر قلعه منشعب از محله چهارمردان قرار دارد. اين بافت داراي مراكز مذهبي فراواني است كه مسجد و مدرسه امام صادق (ع) در كنار آن از جمله آن ها است . اين ساختمان داراي دو قسمت اندروني و بيروني بوده و منسوب به دوره قاجاريه است .

خانه آيت اله العظمي بروجردي : بنا متعلق به سال 1312 هجري قمري است . اين بنا براي شخصي به نام مرحوم سيد علي اكبر بلور فروش تاجر معروف قمي به سال 1312 ه.ق ساخته شده است . بعد از آمدن حاج عبدالكريم حائري يزدي مؤسس حوزه علميه به قم ايشان به مدت 5/7 سال در اين منزل اسكان يافتند . سپس با آمدن حضرت آيت الله بروجردي به قم در سال 1324 به مدت 15 سال (تا زمان فوت) در اين منزل به صورت مستأجر اقامت يافتند تا اينكه در سال 1339 ه.ق حاج مهدي صبوحي باني مسجد مهديه و بيمارستان مهديه تهران اين منزل را از آقاي بلور فروش براي مرحوم بروجردي خريدند . آيت الله بروجردي مالكيت بنا را ثلث مال قرار دادند كه عوائد آن صرف عزاداري سيدالشهداء شود. كل مساحت بنا 1200 متر مربع است كه 400 متر مربع آن زيربنا است .

Share

آستانه مقدسه حضرت فاطمه معصومه (س) : ايجاد فضاهاي معماري بر تربت پاك حضرت فاطمه معصومه (س) به نيمه دوم قرن دوم هجري قمري باز ميگردد. به استناد كتاب هاي معتبر تاريخي اين بنا در اواسط قرن پنجم توسط امير ابوالفضل عراقي از رجال دوره طغرل اول سلجوقي  429-465 ه.ق تجديد بنا شد. با آغاز قرن دهه هجري قمري و شروع فرمانروايي سلسله صفوي ،آستانه قم بيشتر مورد توجه قرار گرفت . در عصر قاجار ، فتحعلي شاه دومين پادشاه اين سلسله ، به قم و آستانه مقدسه توجه خاصي نشان داد ، چنانكه تزيينات كنوني به همراه رواق ها و بيوتات فعلي اغلب متعلق به آن عهد است . مساحت مجموعه بناهاي آستانه 13527 متر مربع است.

شش امامزاده قمروداين بنا به سبكي ساده و با ويژگي هاي معماري بومي منطقه ، در سال 1321 ه.ق )عصر ناصري) به همت مهندس الممالك غفاري بنا شد . از ويژگي هاي تزييني بنا كاشي هاي هفت رنگ عصر قاجار و كتيبه هاي كاشيكاري بر فراز قسمت ورودي بنا است.

مقابر باغ گنبد سبزقم در قرن هشتم هجري قمري شاهد ساخت يادمان هاي مذهبي ،تاريخي ((برج هاي آرامگاهي)) بود . شاخص ترين بناهاي مزبور تحت عنوان ((مقابر دروازه كاشان قم)) شناخته شده اند . در اين مقابر امراي خاندان علي صفي فرمانروايان مستقل در قم در قرن هشتم هجري قمري به شرح زير دفن شده اند .
1 . برج مقبره خواجه اصيل الدين مدفن دو تن از امراي خاندان صفي با تاريخ 761 هجري قمري .
2 . برج مقبره خواجه علي صفي مدفن سه تن از امراي خاندان صفي با تاريخ 792 هجري قمري.
3 . برج مقبره شمالي متعلق به اواخر قرن هشتم و اوايل قرن نهم هجري قمري.

امامزاده معصوم ( زينب خاتون  : ( اين امامزاده را به احفاد امام موسي كاظم (ع) نسبت مي دهند . اين بنا در دامنه كوهي در شمال غربي شهر جديد كهك قرار دارد . به استناد شواهد باقي مانده ، اسكلت اصلي بنا متعلق به پيش از عصر صفوي است . به اعتبار يك قطعه چوب منبت بازمانده از صندوق روي قبر كه داراي كتيبه اي به تاريخ 999 ه.ق است . بناي كنوني و الحاقات جانبي آن را بايد متعلق به دوران صفوي دانست.

امامزاده علي ابن جعفر امامزاده علي ابن جعفر مشهور به (( در بهشت )) بناي هشت وجهي با گنبد دو پوش هرمي شكل ، متعلق به قرن هشتم ه.ق است . در دوران قاجار ايوان و بيوتاتي بدان اضافه شد . اين بقعه پس از آستانه مقدسه قم بر بقيه اماكن و مقابر منطقه قم از حيث تزيينات برتري دارد. مهم ترين عناصر تزيينات آن عبارتند از :

1 . گچبري   2 . كاشيكاري   3 . محراب

امامزاده سيد سر بخش : خاكجاي مردي از نوادگان امام صادق (ع) بوده و بناي كنوني آن به نيمه دوم قرن هشتم (774 ه.ق) تعلق دارد . به استناد كتيبه گچبري ، اين بنا به دستور غياث الدين امير محمد از بزرگان خاندان علي صفي (فرمانروايان قم در قرن هشتم ه.ق) بنياد شد. تزيينات گچبري آن اثر علي بن محمد بن ابي شجاع هنرمند بزرگ اين دوره است .

امامزاده حمزه : مزار امامزاده حمزه – منسوب به خاكجاي حمزه فرزند امام هفتم (ع) – بناي متعلق به نيمه نخستين قرن دهم هجري قمري است .اين مزار با دو بقعه به سبك بناي حرم حضرت معصومه (س) ساخته شده است .پيشاپيش هر دو بقعه صحني به درازا و پهناي 32 در 18 متر قرار دارد. اين صحن را ميرزا علي اصغر خان امين السلطان صدر اعظم بنا نمود . گنبد امامزاده با بلنداي 10 متر با فرم حلزوني ( تركيبي از مخروط و گنبد ) از آثار اوايل قرن حاضر است . 


امامزاده شاه ابراهيم : اين زيارتگاه در مزرعه شاه ابراهيم در فاصله 24 كيلومتري شهر قم قرار دارد . بناي كنوني زيارتگاه به دوره صفوي تعلق دارد.

امامزاده شاه جمال : اين زيارتگاه داراي بقعه و گنبد ي كوچك و چندين اتاق است . بناي امامزاده شاه جمال كه ساختمان آن را متعلق به دوره قاجار مي دانند ، برسر راه جاده اراك قرار دارد.


امامزاده شاهزاده ابو احمد : اين زيارتگاه در فاصله بين ( چهار امام زاده) و ( شاهزاده سيد علي) در شهر قم قرار دارد و مدفن ابو احمد محمدبن حنيفه يكي از نوادگان حضرت علي (ع) به شمار مي رود.


امامزاده شاهزاده جعفر : اين زيارتگاه در روستاي گيو نزديك دستگرد خلجستان قرار دارد و مدفن يكي از فرزندان امام كاظم (ع) به شمار مي رود . اين بنا با جداري از تخته سنگ هاي بلند و كم حجم و ملات گچ ساخته شده و قاعده آن از بيرون به شكل برج است .

امامزاده شاهزاده جعفر غريب : اين آرامگاه كه مدفن يكي از نوادگان حضرت امام كاظم (ع) است ، در شرق شهر قم قرار دارد . در وسط بقعه اين زيارتگاه مرقدي با پوشش كاشي از آثار دوره فتح عليشاه قاجار به جاي مانده است .


امامزاده عبدالله : اين بنا نزديك قلعه صدري قرار دارد و منسوب به يكي از نوادگان امام سجاد (ع) است . بر فراز بقعه اين زيارتگاه ايواني الحاقي قرار دارد كه قسمتي از آن نزديك درگاه به شيوه معرقي كاشي كاري شده و احتمالاً به دوره قبل از حكومت قاجار تعلق دارد.


امامزاده ناصرالدين (ع) : بناي چهار ضلعي امامزاده ناصرالدين(ع) در شهر قم از آثار سده دوازدهم ه.ق يا اواخر دوره صفويه به شمار مي رود .


امامزاده هادي (ع) : در كنار جاده جميزقان – قاهان در دامنه كوه بقعه اي به نام امامزاده هادي (ع) مشهور به شاهزاده هادي (ع) قرار دارد . وي يكي از فرزندان امام موسي كاظم (ع) و برادر امام رضا (ع) و حضرت معصومه (س) است . بناي اين زيارتگاه از 800 سال پيش مانده است.


امامزاده ابراهيم : اين امامزاده تاريخي نيز در بخش كهك در روستاي سيرو استان قم واقع شده است .


امامزاده سلطان محمد شريف : امامزاده سلطان محمد شريف سمت دروازه قلعه در محله‌اي كه بنام اوست ‌مدفون است. وي از اولاد حضرت سيد الساجدين امام ‌زين ‌العابدين‌ (ع‌) است و نسب شريف او از اين قرار مي‌باشد: سلطان محمد شريف‌بن علي بن محمد بن حمزه بن احمد بن محمد بن اسماعيل بن محمد بن عبدالله الباهر بن امام زين‌ العابدين و عبدالله باهر با حضرت باقر(ع) از يك مادر بودند كه فاطمه ‌دختر حضرت مجتبي(ع) باشد و او را باهر گويند به جهت نيكويي صورت او و كنيه‌ سلطان محمد شريف ابوالفضل مي‌باشد و پدرش و دو جد او كه يكي حمزه بن ‌احمد و ديگري محمد بن حمزه باشد.


امامزاده سليمان : اين آرامگاه در دو كيلومتري شمال روستاي صرم واقع شده است . نقشه بنا از خارج ، برج مانند است كه بعداً رواقي بدان افزوده اند . بنا از داخل چهار ضلعي با جدار سفيد كاري شده است . در ضلع شرقي بقعه ، دو لوح قبر كوچك نصب شده است كه در حاشيه هر دو كتيبه اي به خط ثلث در متن آن به خط نستعليق ، اسامي متوفيان و تاريخ 970و 989 هـ.ق حجاري شده است . در مدخل بقعه ، يك كاشي خشتي بزرگ نخودي رنگ بر ديوار نصب شده است كه بر روي آن به خط ثلث برجسته ، اسامي محمد و علي به طور تكراري خوانده مي شود . به نظر مي رسد بناي اوليه امامزاده به دوره ايلخاني مربوط باشد .

امامزاده سيد علي : در حاشيه شرقى شهر قم گنبد و بارگاهى واقع شده كه منسوب به يكى از نوادگان قمربنى هاشم (ع) است. بنا به تحقيق يكى از نويسندگان ، سلسله نسب ايشان چنين است: "على فرزند ابراهيم فرزند ابوجعفر حسن فرزند عبيدالله فرزند حضرت ابوالفضل العباس (ع)". امامزاده سيد على از سخاوتمندان بنى هاشم بود و به جلالت قدر و عظمت منزلت شهرت داشت. اين بنا داراي بقعه ، گنبد ، رواق ، ايوان ، صحن ، آب انبار و الحاقات ديگر است .

امامزاده شاه احمد : امامزاده شاه احمد ، يكي ديگر از امامزاده هاي تاريخي استان است كه همه ساله علاقمندان بيشماري براي زيارت اين امامزاده به قم مي آيند .


امامزاده شاه اسمعيل : امامزاده شاهزاده اسماعيل از امامزاده هايي است كه از قديم الايام بقعه او مطاف اهالي اين بلد است و كاشي كه در سنه 661 هجري ساخته شده و روي آن ‌تصوير سه سوار است و دور آن اشعار و در موزه آستانه محفوظ از آن جا آورده‌اند  مضجع او در بالاي قريه بيرقان كه در شش فرسخي قم است ميان كوه واقع است و آن امامزاده معروف است كه از نتاج حضرت امام جعفر صادق‌ (ع‌) مي‌باشد و ظاهراً نسب شريف او از اين قرار است : " اسماعيل بن احمد بن الحسين الجذوعي ‌ابن احمد صاحب السجاده ابن حسن احمد بن علي العريضي ابن امام‌ جعفر صادق‌ (ع‌) ". و متصل به مرقد شريف او مرقد امامزاده محمد است كه معروف است از احفاد حضرت امام موسي بن جعفر (ع‌) مي‌باشد .


چهل اختران : يكي ديگر از بقاع مطهره بقعه معروف به چهل اختران است . در بالاي سر درب بقعه در كتيبه كه به خط ثلث از گچ بيرون آورده شده  نوشته است اين مكان قبور جمعي ازسادات و امامزادگان در سنه 851 آن است ، ولي در سنه ‌953 شاه طهماسب صفوي سقفي بسيار مرتفع و بنايي عالي بر اين قبور برپا نموده است . در بالاي سر در بقعه از داخل اين كتيبه را به خط ثلث از گچ بيرون آورده‌اند "قدصدر الحكم المطاع ببناء هذه العمارة الشريفة عن اعلي حضرت سلطان سلاطين‌الزمان ابوالمظفر شاه طهماسب بهادر خان خلدالله ملكه و سلطانه و افاض علي‌العالمين بره و احسانه في شهور سنة ثلث و خمسين و تسعمأه" . بنا و معمار آن استاد سلطان قمي است كه از مشاهير معمارهاي عهد صفويه است و نام او در آن مكان مضبوط است‌ .

شاهزاده ابراهيم : بقعه شاهزاده ابراهيم (ع) نزديك امامزاده علي بن جعفر قرار دارد . اين بقعه مدفن يكي از نوادگان امام هفتم و بناي كنوني آن متعلق به اوايل سده نهم ه.ق است .

شاه حمزه(ع) : مزار شاه حمزه كه آن را متعلق به حمزه فرزند امام موسي كاظم (ع) مي دانند بناي متعلق به نيمه نخست سده دهم ه.ق است و نزديك ميدان كهنه شهر قم قرار دارد . سبك بناي اين مزار ، مشابه بناي حرم حضرت معصومه (س) با ابعاد كوچك است .


شاهزاده زكريا : در بخش خلجستان بين روستاي عيسي آباد و ميدانك ، رود كوچك خشكي وجود دارد كه در كنار آن از عمق پنج كيلومتر سطح زمين سدي آجري به صورت برجي از سنگ و گچ بنا شده است . ساختمان امامزاده زكريا در دوره صفويه بر روي اين سد بنيان شد .

Share

مدرسه فيضيهمدرسه فيضيه از پر آوازه ترين حوزه هاي علوم ديني شيعي در جهان است . اين مدرسه از نيمه نخستين قرن سيزدهم هجري قمري جايگزين بناي (( مدرسه آستانه )) كه به اعتبار متون تاريخي از اواسط قرن ششم هجري قمري وجود داشت ، شد . اين مدرسه در عصر صفوي تجديد بنا شده است . طبقه اول در عصر قاجار ساخته شده و طبقه دوم در قرن چهاردهم ه.ق با هدايت حضرت آيت الله حائري يزدي بر فراز حجره هاي پيش در گرداگرد ميانسرا (حياط مركزي) بنا گشت .قديمي ترين بخش مدرسه با تاريخ 929 ه.ق ايوان جنوبي آن است كه متعلق به عصر صفوي است.

مدرسه جهانگير خان  :  اين مدرسه از مدارس دوره صفوي قم محسوب مي شود. در زمان ناصر الدين شاه قاجار ، در سال 1278 ه.ق ، به وسيله ميرزا نصر الله خان مستوفي گرگاني مرمت شد، به همين دليل اين مدرسه گاهي با نام (( مدرسه ناصري )) نيز ياد مي شد و يك بار هم در عصر فتحعلي شاه مرمت شد . آخرين بار در زمان حضرت آيت الله بروجردي به سال 1373 ه.ق تعميرات كلي در آن به عمل آمد .

سر در مدرسه غياثيه ( پامنار ) :  سر در و مناره هاي مدرسه غياثيه در نزديك ميدان كهنه شهر قم ، تنها بخش بازمانده از مدرسه اي بزرگ در قرن هشتم هجري قمري است كه نام آن به همين شكل در كتاب ها  و اسناد دوره صفوي و قاجار به تكرار ديده مي شود.  تنها كتيبه باقي مانده بر فراز منار جنوبي  از كاشي متعلق به دوره تيموري است.

دبيرستان امام صادق (حكيم نظامي) : اين بنا توسط مرحوم متولي باشي پدر توليت كه از نيكوكاران بنام و داراي نفوذ مادي و معنوي بود در جلسه اي به تاريخ 21 دي ماه 1313 با حضور رئيس فرهنگ آن زمان و نمايندگان آستانه مقدسه در اداره فرهنگ تشكيل شده بود موافقت نمودند كه 25/15156 متر مربع از اراضي معصوم آباد براي اين منظور در اختيار اداره فرهنگ گذارده شود و از سال 1315 عمليات ساختماني آغاز گرديد و چون اعتبار كافي براي انجام ساختمان نبوده مرحوم متولي باشي مبلغ 250.000 هزار ريال كه در آن زمان پول زيادي بود بلاعوض به مدرسه اهداء نمودند . در هر حال دبيرستان فعلي حكيم نظامي قم در سال 1317 رسماً افتتاح مي گردد و آقاي مرات وزير فرهنگ وقت نام حكمت را به حكيم نظامي مبدل مي كند . دبيرستان حكيم نظامي داراي دو طبقه مي باشد .

مدرسه حاج سيد صادق (مدرسه حاجي) : اين مدرسه كه در نزديكي گذر قاضي سعيد قمي (گذر حكيم كوچك) واقع شده در سال 1273 هـ.ق به دستور ميرزا آقا خان نوري ، صدر اعظم ناصرالدين شاه براي مرحوم حاج ملا محمد صادق مجتهد قمي ساخته شد. اين بنا دو طبقه و 20 حجره دارد كه در قسمت جنوبي آن شبستان و جلو شبستان ايوان بلندي است.


مدرسه حجتيه : يكي ازبزرگ ترين مدارس قم ، مدرسه حجتيه است كه درسال 1366 ه .ق بناي آن از سوي آيت الله " سيد محمد حجت كوه كمري تبريزي " آغاز شد . مرقد ايشان نيز دراين مدرسه جاي دارد . اين مدرسه مخصوص طلاب غير ايراني است .


مدرسه حضرت آيت الله گلپايگاني : اين مدرسه درخيابان آيت الله مرعشي روبه روي مدفن شهداي آزادي خرمشهر قرار دارد. مهم ترين درس هاي حوزه علميه شهر قم در اين مكان برگزار مي شود .

مدرسه دارالشفاء : مدرسه دارالشفاء كه متصل به مدرسه فيضيه است ، در اوايل دوره قاجاريه تأسيس شد. اين مدرسه ابتدا به نام مدرسه فتحعلي شاه خوانده مي شد تا آن كه در سال 1307 هـ.ق كامران ميرزاي قاجار سر در آن را تجديد كرد و حجره هاي آن را به دست تعمير سپرد . از آن زمان اين مدرسه دارالشفاء نام گرفته است . اين مدرسه به علت فرسودگي زياد بعد از پيروزي انقلاب اسلامي به كلي تخريب و تجديد بنا شد .

مدرسه رضويه : متعلق به دوران صفويان با تاريخ 1094 ه.ق مي باشد كه رو به بازار كهنه باز مي شود . اين مدرسه در خيابان طالقاني جنب محله شاه خراسان واقع مي باشد و از قديمي ترين مدارس شهر قم به شمار مي رود و به استناد مدارك تاريخي ، حضرت امام رضا (ع) در سفر خود از مدينه به مرو از قم گذر فرموده و در اينجا فرود آمده اند . امروزه نيمي از اين مدرسه براي احداث خيابان از بين رفته است .

مدرسه ستيه : اين مدرسه كه امروزه نيز يكي از مدارس آباد مي باشد ، در و اكنون عبادتگاه ايشان به طرز جالبي بنا شده است. در اطراف اين مدرسه حجره هايي براي طلاب محله ميدان مير واقع شده است. اين مدرسه جايگاه عبادت حضرت معصومه(س) ، در مدت اقامت ايشان در قم بوده است علوم ديني ساخته شده است .


مدرسه معصوميه : اين مدرسه در سال 1360 شمسي از بودجه آستانه مقدسه حضرت معصومه (س) با وسعت 15000 متر مربع و زير بناي 25000 متر مربع احداث شد و در سال 1368 شمسي مورد بهره برداري قرار گرفت . مدرسه معصوميه داراي سالن اجتماعات و مسجدي بزرگ است .


مدرسه مهدي قلي خان‌ : مدرسه‌ كوچكي است در نزديكي گذرخان كه به وسيله مهدي قلي خان نامي در دوره‌ صفويه ساخته شد . قبر وي در دالان مدرسه است .

Share

كاروانسراي سنگي محمد آباد :  اين كاروانسرا بر مسير كارواني جاده خراسان بزرگ ، در 50 كيلومتري شمال شرقي قم ( جاده كوه سفيد ( قرار دارد . اين كاروانسرا با درازاي 95 متر به شكل چهار ايواني و حصار هاي عظيم سنگي با هشت برج ديده باني از استحكامات بازمانده قرون پنجم و ششم هجري قمري است . كاروانسراي سنگي محمد آباد با مساحت بالغ بر 12610 متر مربع از بزرگترين و با شكوه ترين بناهاي تاريخي استان قم است.

كاروانسراي حوض سلطان (رباط حوض سلطان: (كاروانسراي حوض سلطان ، بنايي است آجري كه در جاده قم- تهران بر روي پايه اي سنگي در كنار يك كاروانسراي دوره صفويه در دشت هاي جنوبي كوه مره بنا شده است . اين كاروانسرا در دورة ‌ناصرالدين شاه قاجار احداث شد.

 


كاروانسراي دير : كاروانسراي دير ، ‌بر روي خرابه هاي ديرالجص (دير گچين، ‌دير كردشير) ساخته شده است . كنار دروازه ورودي دو برج دوطبقه و داخل كاروانسرا حياطي بزرگ با اتاق هاي كوچك است كه در پشت آنها ، ‌طويله هاي سراسري  براي چهار پايان تعبيه شده است . در سه طرف حياط ايوان هايي بزرگ و در گوشه هاي آن شبستان بزرگ ، ‌حمام ، ‌كوره گچ پزي وحياط داخلي نيز وجود دارد .

 


كاروانسراي سفيد آب :اين كاروانسرا در جنوب تهران و شرق درياچه نمك قرار دارد. بناي آن مربوط به عهد صفويه و قاجاريه است وچهار برج تزييني در چهارگوشه دارد . مصالح به كار رفته در آن ازسنگ است .

 


كاروانسراي شاه عباسي :اين كاروانسرا با دو در، رو به شمال و جنوب با كمي تفاوت نظير كاروانسراهاي معروف است . دروازه ورودي ، سرپوشيده و در دو طرف آن دو سكو و دو اتاق ديده مي شود . نماي خارجي كاروانسرا از سنگ هاي صافِ تراش صورتي رنگ پوشيده شده و داراي حياط بزرگي است كه دورتا دور آن را اتاق ها ي كوچك فرا گرفته است . پشت ساختمان هاي داخل حياط ، اصطبل سراسري با سكوهايي براي استراحت چهار پادار است .

 


كاروانسراي عباس آباد – سياهكوه: اين كاروانسراي چهار ايواني نزديك كاروانسراي سياهكوه در جاده ري- ورامين در ميان كوير نمك قرار دارد . بنا متعلق به دوره صفويه و براي ساخت آنا از سنگ و آجر استفاده شده است . بنا دو حياط مركزي دارد كه به احتمال زياد در يكي ،از مسافران عادي و در ديگري از مسافران مخصوص و بزرگان حكومتي پذيرايي مي شد .

 


كاروانسراي علي آباد :مجموعه كاروانسراي علي آباد در كنار ‌راه جديد تهران- قم ساخته شد . ساختمان اين كاروانسرا داراي سه تالار ستون‌دار در سه گوشه بنا است . در هريك ازاين تالارها ، ‌سكويي بين چهار ستون وجود دارد . اين سكوها محل استقرار چهارپايان بود . از خصوصيات كاروانسرا اين است كه سر در آن به جاي اين كه جلوتر از ديوارهاي اطراف باشد ، ‌عقب رفته وبا ازاره‌هاي دالبري و ستون هاي كوتاه بالاي ديوارها تزيين شده است . هم چنين به جاي ايوان اصلي ، يك عقب رفتگي در حياط وجود دارد و پشت آن تالار پذيرايي ساخته شده است. در محور بنا ، چايخانه و حمام و سمت ديگر ، مسافر خانه اي براي مسافران ثروتمند و شخصيت هاي اجتماعي بود . در پشت مسافرخانه باغچه‌ انار و يك حوض آب وجود داشت .

 


كاروانسراي قلعه سنگي : اينكاروانسرا در كيلومتر 35جاده ري- قم ساخته شده و تا سال 1883 ميلادي مورد استفاده بود و به همين دليل سالم تر باقي مانده است . با توجه به كشف چند سكه مغولي از سدههاي 7 و 8 ه. ق ، ‌احتمال مي رود باني اين كاروانسرا غازان خان(694هـ. ق) باشد وحتي تاريخ ساخت كاروانسرا مقدم بر حكومت پادشاه مغول باشد ، ‌در اين صورت بايد قدمت آن را به اواخر دوران سلجوقي نسبت داد . كاروانسرا ديواري به ضخامت دو تا سه متردارد و برج هاي متعددي آن را حمايت مي كند.

 


كاروانسراي منظريه :كاروانسراي منظريه در ابتداي راه ساوه ، نزديك پلي ساخته شده كه از زيرآن رودخانه اي مي گذرد . كاروانسرا كه درميان ناحيه خشك و بي حاصلي قرارگرفته ، ازنظر بازرگاني اهميت ويژه اي داشت . اين كاروانسرا از يك سو در كنار كوير و از سوي ديگر در مجاور درياي نمك قرار دارد و نور خورشيد از روي آن انعكاس شديدي مي يابد .

 


كاروانسراي پاسنگان :اين كاروانسرا با قدمت عصرصفوي است كه در دوره هاي بعد (قاجار) از آن استفاده شده است . هم اكنون با شماره ثبت 357 مورخه 1321 در اختيار سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري است . درمجاورت كاروانسرا آب انبارهايي واقع شده كه در هنگام استراحت كاروانيان از آن استفاده شده است . اين كاروانسرا در مسير جاده قم - كاشان و حد فاصل 20 كيلومتري شهر قم واقع شده . اين كاروانسرا به شكل مربع 50 در 50 متر و به صورت چهار ايوان بناگرديده است .اين كاروانسراي مورد بازديد و استفاده بسياري ازجهانگردان مانند مولر واقع گرديده و نامبرده معتقد است كه اين بنا توسط يك بازرگا نقزويني به نام حاجي محمدباقر به سال 1807 ميلادي ساخته شده است . همچنين باستان شناس معروف فرانسوي مادام ديوالافوا اين كاروانسرا را ديده و معتقد بوده است تا سال1888 ميلادي تغييرات مهمي در آن رخ نداده است. از نظر قدمت كاروانسراي پاسنگان را متعلق به دوره صفوي مي دانند . از بررسي كاروانسراي پاسنگان چنين بر مي آيد كه اساس معماري كاروانسرا مانند ساير بناها تابع شيوه سنت و سبك رايج زمان (صفويه) بوده است و ساختمان آن از روز روزگاران كهن تا به امروز دگرگوني خاصي نيافته است.

 


كاروانسراي پل دلاك :در جاده تهران- قم ، در سمت شمال رود مسيله و پل دلاك ، ساختمان چهار گوش سفيد رنگي قرار دارد . ساختمان كاروانسرا چهارايواني و مصالح به كار رفته در آن آجر و سنگ است . تاريخ ساخت اين كاروانسرا را به دوره‌ي كريم خان زند نسبت مي دهند.

 

كاروانسراي حسن آباد : كاروانسراي چهار ايواني حسن آباد به دوره قاجاريه تعلق دارد . اين كاروانسرا درمكان با صفايي قرار دارد و از هر سو مناظر زيبا و خرم مشاهده مي شود . مصالح به كاررفته در اين كاروانسرا خشت است.

Share

تيمچه بزرگ قم : تيمچه بزرگ قم در جبهه شمالي راسته بازار نو شهرستان قم قرار دارد و از آثار ارزشمند هنر معماري دوران اسلامي ايران محسوب مي شود . اين مجموعه توسط هنرمند برجسته عصر نادري استاد ((حسن قمي)) (معمار باشي) در سال 1301 هجري قمري طراحي و اجرا شد . باني بنا مرحوم حاج سيد محمود طباطبايي تاجر بزرگ قم و پدر مرحوم حاج آقا حسين طباطبايي قمي است . تيمچه بزرگ قم با دو ورودي رو به راسته بازار نو شامل سه گنبد و دو نيم گنبد است و قسمت مركزي آن با دهانه 15 متر و ارتفاعي به همين اندازه در طول 28 متر بدون ستون امتداد مي يابد. تيمچه در مجموع داراي 20 حجره تحتاني و 12 غرفه فوقاني است

بازار قم : اين مجموعه شامل دو راسته سر پوشيده با پوشش گنبدي است . سر پوشيده بودن بازار از يك سو به سنت معماري بازار باز مي گردد و ازسوي ديگر به خاطر گرماي شديد تابستان و سرماي شديد زمستان و ناشي از هواي كويري قم است. بخش هاي وسيعي از بازار قم يعني بازار كهنه در دوران صفويه و در پيرامون مسجد جامع بنا شد و تا پايان دوره قاجاريه بناهايي كه بدان نياز بود در آن جاي گرفت.  در دوران ناصرالدين شاه بازار قم رو به گسترش نهاد و " بازارنو" احداث شد ودر دو سوي اين راسته نو ، بناها ي تازه اي مثل تيمچه بزرگ ساخته شد . در سال هاي نخست دوره پهلوي نيز بر مبناي ضرورت هاي تجاري موجود ، بخش هايي به بازار نو افزوده شد . حدود پنجاه سال پيش به موازات توسعه شهر قم و به دليل احداث خيابان هاي جديد، بازار به چند بخش تقسيم شد و قسمت هايي از آن براي هميشه از ميان رفت. درحال حاضر از بازار قديم قم، دوبخش " بازار كهنه " و" بازار نو" برجاي مانده كه هر كدام از اين بازارها حدود يك كيلومتر طول دارد. مسجد جامع نزديك بازار كهنه قرار دارد و در بازار كهنه و نو تعدادي مسجد بزرگ و كوچك با فاصله هاي اندك براي تأمين نيازهاي معنوي كسبه و بازاريان و مشتريان و ساكنان اطراف بازار وجود دارد .

Share

مسجد جامع قم : پس از مسجد جامع عتيق قم مسجد امام حسن عسكري (ع) قديمي ترين مسجد اين شهر است و اسكلت اصلي گنبد خانه متوازن آن ، متعلق به نيمه نخست قرن ششم هجري قمري و سال 529 ه.ق مي باشد .  ايوان رفيع جبهه جنوبي و اندود هاي گچي رنگي گنبد خانه ، متعلق به عصر صفوي و بناي ايوان شمالي و شبستان هاي شرقي و غربي آن به عصر قاجار تعلق دارد.

 

Share
X