برای مشاهده مشخصات هر استان بر روی ناحیه مربوط به آن در نقشه کلیک کنید

معرفی وبلاگ
تـنـیـده یـاد تـو در تــار و پــودم مـیـهـن ای مـیـهــن/ بـود لـبـریـز از عـشـقـت وجـودم میهن ای میهن/... *ضمن تشکر از بازدید شما کاربر گرامی، امید است توانسته باشیم ذره ای از زیباییهای تمام نشدنی میهن عزیزمان ایران را در این وبلاگ نشان دهیم. راهنمایی های شما بزرگواران، چراغ هدایتگر ما خواهد بود.*
صفحه ها
دسته بندی موضوعی
آرشیو
لینک دوستان
سایت های منبع و مرتبط
لوگوها











كد لوگوي میهن ما

ابزارها و برنامه ها






Google

در وبلاگ میهن ما
در كل اينترنت

تماس با ما

آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 1777512
تعداد نوشته ها : 4405
تعداد نظرات : 151

PageRank Checking Icon

آذربایجان شرقی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
آذربایجان غربی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
اردبیل
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
اصفهان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
ایلام
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
بوشهر
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
تهران
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
چهارمحال و بختیاری
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
خراسان جنوبی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
خراسان رضوی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
خراسان شمالی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
خوزستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
زنجان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
سمنان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
سیستان و بلوچستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
فارس
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
قزوین
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
قم
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
کردستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
کرمان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
کرمانشاه
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
کهکیلویه و بویراحمد
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
گلستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
گیلان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
لرستان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
مازندران
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
مرکزی
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
هرمزگان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
همدان
پخش زنده از وبلاگ میهن ما
یزد
پخش زنده از وبلاگ میهن ما

ابزار هدایت به بالای صفحه

اسلایدر


مترجم سایت


استان كردستان يكي از استان هاي كردنشين در غرب ايران است، اكثريت ساكنان اين استان، كرد زبان هستند كه به لهجه هاي مختلف تكلم مي كنند. درباره زبان كردي مردم شناسان بر اين رأي هستند كه زبان كردي يكي از زبان هاي گروه هند و اروپايي و ايراني است.

جشن ها
جشن‌ها و آيين‌هايي‌ كه‌ در ميان‌ كردان‌ مرسوم‌ است‌، در برگيرنده‌ جشن‌هاي‌ مذهبي‌، قومي‌ و باستاني‌ است‌ كه‌ ريشه‌ در باورهاي‌ كهن‌ مردم‌ دارد و اغلب‌ تاريخي‌ و پاره‌اي‌ اسطوره‌اي‌ است‌.
  ميرنوروزي‌ و مراسم‌ كوسه‌ گردي
ميرنوروزي‌ و مراسم‌ كوسه‌ گردي‌ از جمله‌ بازي‌ها و نمايش‌هايي‌ بود كه‌ تا دو دهه‌ پيش‌ به‌ عنوان‌ مقدمه‌ نوروز در استان‌ كردستان‌ برگزار مي‌شد مراسم‌ كوسه‌ گردي‌ توسط‌ دو نفر به‌ اجرا در مي‌آمد. يكي‌ را كوسه‌ و ديگري‌ را زن‌ كوسه‌ مي‌ناميدند .
  مراسم‌ ميرميرين‌ يا اميربهادري
يكي‌ ديگر از مراسم‌ كه‌ از ديرباز در ميان‌ كردها رواج‌ داشت‌ و هر سال‌ به‌ مناسبت‌ فرا رسيدن‌ نوروز با تشريفات‌ و شكوه‌ خاصي‌ برگزار مي‌شد، «ميرميرين‌» يا «اميربهادري‌» است‌.
  مراسم سمنو پزان (روستاي قلعه-قروه)
اين مراسم معمولا در 15 روز انجام مي گيرد. اهالي معتقدند كه سمنو مهريه ي فاطمه زهرا (س) است. به گفته اهالي اين مراسم كه در واقع مراسمي زنانه است، نوعي عروسي و پايكوبي به شمار مي رود. زنان دور سمنو جمع مي شوند هلهله مي كنند و مي رقصند. اما در حال حاظر اين مراسم بيشتر تبديل به مراسم دعا و روضه شده است.
  مراسم پير شاليار
پير روحاني‌ از مغان‌ زرتشت‌ به‌ نام‌ پير شاليار نزد مردم‌ اورامان‌ بسيار محترم‌ است‌ و كتابش‌ را به‌ بيگانگان‌ نشان‌ نمي‌دهند و كلماتش‌ به‌ جاي‌ ضرب‌المثل‌ به‌ كار مي‌رود. جشن‌ بزرگ‌ مردم‌ اورامان‌ در بهمن‌ماه‌ كه‌ سال‌ روز ازدواج‌ اوست‌ برگزار مي‌شود. اين‌ مراسم‌ هر سال‌ در بهمن‌ماه‌، در آغاز چله‌ كوچك‌، در سه‌ مرحله‌ و طي‌ سه‌ هفته‌ انجام‌ مي‌شود.

 http://mihanma.persiangig.com/image/Kordestan/aiinha%20va%20jashnha.jpg

  
بازي هاي محلي
   كلاوريزان
فردي كلاهي را پر از سنگريزه مي نمود وآن را وارونه روي يك سطح قرار مي داد سپس مي بايست كلاه را طوري از زمين بردارد كه سنگريزه اي برجاي نماند اما اگر موفق نمي شد مي بايست سنگريزه هاي باقيمانده در روي زمين را تك تك طوري بردارد كه بقيه سنگريزه ها موجود در سطح تكان نخورند در غير اين صورت بازنده اعلام مي گرديد. هر كس در اين بازي موفق مي شد كه يا كلاه را پر از سنگريزه برگرداند يا اينكه سنگريزه ها را تك تك بردارد به طوري كه بقيه ي آنها تكان نخورد برنده اعلام مي شد در اين بازي دقت زيادي لازم بود و كسي كه نمي توانست اعصاب آرامي داشته باشد موفق نمي گرديد.
  هيله ماراني
(تخم مرغ شكستن) اين بازي كه به صورت برد و باخت انجام مي گرفت به اين صورت بود كه در هر مرحله دو نفر با هم روبرو مي شدند؛ هر كدام از طرفين تخم مرغي را محكم در دستش نگه مي داشت به طوري كه يك سر تخم مرغ به طرف بالا باشد و ديده شود سپس فرد ديگري تخم مرغ خود را از طرف سر آن به تخم مرغ طرف مقابل مي زد اگر تخم مرغ يكي از آنها ترك بر مي داشت اين بار دو سر ديگر تخم مرغ را به هم مي زدند اگر اين بار نيز همان تخم مرغ ترك بر مي داشت صاحب اين تخم مرغ بازنده محسوب مي شد و مي بايست تخم مرغ خود را به طرف مقابل بدهد و اگر هر دو ترك برمي داشتند آن طرفي بازنده محسوب مي شد كه تخم مرغش بيشتر شكسته باشد. به اين طريق يك فرد ممكن بود در روز چند تخم مرغ را صاحب شود.

 

Share

كردستان‌ سرزمين‌ ترانه‌ها و آهنگ‌هاست‌ و در هر منطقه ي‌ آن‌ صدها آهنگ‌، ترانه‌، بيت‌ و لالايي وجود دارد كه اين‌ ترانه‌ها با ريتم هاي شاد و گوناگون‌ نوازشگر اهل‌ دل‌ است‌. كردستان‌ را بايد مهد موسيقي ايراني قلمداد كرد، زيرا موسيقي كردي با موسيقي‌هاي باستاني ايران‌ نسبتي تمام‌ و كمال‌ دارد. در ميان‌ انواع‌ بي‌نظير موسيقي كردي‌، هوره‌ و شمشال‌ از همه‌ قديمي‌ترند. قدمت‌ برخي از انواع‌ موسيقي، به‌ بيش‌ از هزار سال‌ و حتي به‌ پيش‌ از ظهور اسلام‌ در ايران‌ مي‌رسد.


      ترانه‌هاي‌ مذهبي
سرچشمه‌ ترانه‌ به‌ مذاهب‌ اوليه‌ انسان‌ يعني‌ به‌ دوره‌ ميتراييسم‌ مي‌رسد و ترانه‌هاي‌ مذهبي‌ بر كار و كشاورزي‌ مقدم‌ است‌ از اين ‌رو دو مقام‌ مشهور موسيقي‌ كردها يعني‌ حيران‌ و لاووك‌ به‌ دوره‌هاي‌ پيش‌ از اسلام‌ نسبت‌ داده‌ مي‌شود.


      ترانه‌هاي‌ كار
اين‌ ترانه‌ها نيز از قدمت‌ ديرين‌ برخوردارند اين‌ ترانه‌ها از آرزوهاي‌ انسان‌ها، زندگي‌ و آينده‌، شادي‌ها و رنج‌ها و بالاخره‌ اميد، تلاش‌ و پويندگي‌ سخني‌ مي‌گويد. در فولكور كردي‌ ترانه‌هاي‌ عروسي‌، رقص، مشك‌زني‌، خرمن‌كوبي‌ و دوشيدن‌ گاو وجود دارد. اشعار اين‌ ترانه‌ها و واژه‌هاي‌ آن‌ از زبان‌ ساده‌ترين‌ انسان‌ها گرفته‌ شده‌ و تصويري‌ طبيعي‌ از احساسات‌ دلدادگان‌ جوان‌ را بيان‌ مي‌كند.


      ترانه‌هاي‌ خانقاهي
از بخش‌هاي‌ اساسي‌ آوازهاي‌ كردي‌، ترانه‌هاي‌ خانقاهي‌ است. دراويش‌ كرد آنگاه‌ كه‌ از شقاوت‌ بي‌امان‌ روزگار و تبعيض‌هاي‌ ناروا به‌ ستوه‌ مي‌آيند براي‌ رهايي‌ از نامردي‌ها و زرق‌ و برق‌ دنياي‌ مادي‌، سر بر آستان‌ خانقاه‌ مي‌سايند، موهاي‌ بلند را رها مي‌كنند و هماهنگ‌ با ذكر «لاالله‌ الالله‌» و نواي‌ پرطنين‌ دف‌ و ني‌ و خواندن‌ اشعار عرفاني، به‌ خلسه‌ فرو مي‌روند، به‌ تزكيه‌ روح‌ خود مي‌پردازند و از پير و مرشد خويش‌ طلب‌ ياري‌ مي‌جويند.

http://mihanma.persiangig.com/image/Kordestan/mosighi.jpg


      مولودي‌ خواني
مولودي‌خواني‌ نيز از مراسم‌ عرفاني‌ و پرشكوه‌ كردها در روزها و شب‌هاي ربيع‌الاول‌ است‌. در اين‌ شب‌ها در مساجد، خانقاه‌ها و منازل‌، ميلاد حضرت‌ محمد (ص‌) جشن‌ گرفته‌ مي‌شود. دراويش‌ گوراني‌ آهنگ‌ مخصوص‌ مولودي‌ را با گروه‌ دف‌ سر مي‌دهند.


      نواي عزاداري
زنان‌ ميان‌ سال‌ هنگام‌ عزاداري‌ آهنگي‌ به‌ نام‌ «لاونوره‌» را براي‌ بازماندگان‌ فرد رفته‌، سر مي‌دهند.


      لالايي
مادران‌ براي‌ خواباندن‌ كوكان‌ خود لالايي‌ مي‌خوانند اين‌ لالايي‌ها از بي‌وفايي‌ها‌ مي‌گويد اما مفهوم‌ لغوي‌ ترانه‌ها سرشار از عشق‌ مادر به‌ كودك‌ و آرزوهايي‌ خوش‌ براي‌ فرداي‌ اوست‌. مادر در حين‌ خواباندن‌ كودك‌ آموزش‌ روح‌ فرزند خود را مد نظر دارد و او را با ريتم‌ و وزن‌ كه‌ اساس‌ زندگي‌ آينده‌ او بر آن‌ استوار است‌. آشنا مي‌سازد در قالب‌ اين‌ لالايي‌ها آينه تمام‌ نماي‌ فرهنگ‌ قوم‌ كرد است.
 
      ترانه‌هاي‌ محلي‌ و اشعار مذهبي
بخش‌ مهمي‌ از فولكلور كردي‌ در ترانه‌هاي‌ بومي‌ و محلي‌ تجلي‌ مي‌يابد كه‌ مانند داستان‌هاي‌ غنايي‌، ريشه‌ در فرهنگ‌ اقوام‌ دارد. سابقة‌ تاريخي‌ ترانه‌هاي‌ حتي‌ به‌ نخستين‌ روزهاي‌ زندگي‌ قبيله‌اي‌ و غارنشيني‌ مي‌رسد. تصاوير اين‌ اشعار از بافت‌ زندگي‌ اجتماعي‌ و توليدي‌ در چهارچوب‌ نظام‌ شباني‌ و دام‌داري‌ الهام‌ مي‌گيرد.

Share
خوراك
دوخوا (آش دوغ)، دوينه (ترخينه)، شله گنيه، شوروا، شل كينه، گرماو، رشته رون، يك آبه، پرشتين (آش كردي)، شلغم باغي يا شلغم ترش، كلانه، بريان يا كباب كردي.
پوشاك‌
 پوشاك‌ مردان‌ و زنان‌ كرد شامل‌ تن‌پوش‌، سرپوش‌ و پاي‌افزار است. ساخت‌ و كاربرد هريك‌ از اين‌ اجزا بسته‌ به‌ فصل‌، نوع‌ كار و معيشت‌ و مراسم‌ و جشن‌ها با يكديگر تفاوت‌ دارد. هرچند پوشاك‌ نواحي‌ مختلف‌ كردستان‌ مانند اورامان‌، سقز، بانه‌، گروس‌، سنندج‌، مريوان‌ و ... متفاوت‌ است اما از نظر پوشش‌ كامل‌ بدن‌، همه‌ با هم‌ يكسان‌ هستند.
پوشاك مردان
  چوخه
نيم‌تنه‌اي‌ پنبه‌اي‌ يا پشمي‌ است‌ كه‌ در ناحيه‌ سقز، بانه‌ و مريوان‌ به‌ آن‌ «كوا» مي‌گويند و درسنندج‌ آن‌ را «چوخه‌» مي‌نامند.
  پانتول
شلواري‌ گشاد با دمپاي‌ تنگ‌ است‌ كه‌ «رانك‌» نيز ناميده‌ مي‌شود.
   ملكي
نيم‌تنه‌اي‌ بدون‌ يقه‌ است‌ كه‌ از پايين‌ نيم‌تنه‌ تا بالا به‌ وسيله‌ دكمه‌ بسته‌ مي‌شود.
  شال
كه‌ به‌ آن‌ «پشتون‌» و «پشتينه‌» نيز مي‌گويند، پارچه‌اي‌ است‌ تقريباً به‌ طول‌ 3 تا 10 متر كه‌ بر روي‌ لباس‌ در ناحيه‌ كمر بسته‌ مي‌شود.
  دستار
يا «كلاغه‌» كه‌ به‌ آن‌ «دشلمه‌»، «مندلي‌»، «رشتي‌»، و «سروين‌» (سربند) نيز مي گويند و مردان‌ به‌ جاي‌ كلاه‌ از آن‌ استفاده‌ مي‌كنند.
  فرنجي
يا «فره‌جي‌» كه‌ ويژه‌ مردان‌ ناحيه‌ اورامانات‌ است‌ و از نمد ساخته‌ و آماده‌ مي‌شود.
   كله‌ بال
نوعي‌ از نمد پوششي‌ است‌ كه‌ چوپانان‌ در مناطق‌ چراي‌ گله‌ در صحرا استفاده‌ مي‌كنند.
پوشاك‌ زنان
  جافي
شلواري‌ همانند شلوار مردان‌ است‌. اين‌ شلوار را زنان‌ كرد، به‌ ويژه‌ زنان‌ روستايي‌، هنگام‌ كار مي‌پوشند. در ساير مواقع‌، زنان‌ شلوار گشاد از جنس‌ حرير به‌ پا مي‌كنند.
  كلنجه
نيم‌تنه‌اي‌ است‌ كه‌ روي‌ پيراهن‌ بلند مي‌پوشند و در اورامان‌ آن‌ را «سوخمه‌» مي‌نامند و از پارچه‌ زري‌ يا مخمل‌ دوخته‌ مي‌شود.
  شال
از پارچه‌اي‌ زيبا بر روي لباس‌ در ناحيه‌ كمر بسته‌ مي‌شود.
  كلاو
يا كلاه‌ كه‌ از جنس‌ مقوا و به‌ شكل‌ استوانه‌اي‌ كوتاه‌ است‌ كه‌ آن‌ را با پولك‌هايي‌ رنگين‌ به‌ صورت‌ بسيار زيبايي‌ تزيين‌ مي‌كنند
  كلكه
روسري‌ يا دستاري‌ است‌ كه‌ به‌ جاي‌ كلاه‌ مورد استفاده‌ زنان‌ قرار مي‌گيرد كلكه‌ داراي‌ رشته‌ بلندي‌ از ابريشم‌ سياه‌ و سفيد با مليله‌دوزي‌ است‌.
http://mihanma.persiangig.com/image/Kordestan/pooshak.jpg
Share

قوم ماد در مناطق مختلف ايران، به ويژه درمنطقه غرب پراكنده بوده، گستردگي قلمرو سكونت اين قوم و تنوع اقليم آن سبب شده كه مردم اين ناحيه براي تنظيم اقتصاد، معيشت و فعاليت هاي خود چند نوع تقويم راپديد آورند.
      درنواحي مرتفع شمالي تقويم شباني برمبناي محاسبات خورشيدي و درنواحي پست تر جنوبي تقويم زراعتي بر مبناي گردش ماه و طلوع ستاره سهيل به وجود آمد. عشاير كوچ روييلاق و قشلاق خود را بر اساس فصل خورشيدي تنظيم مي كردند. نزد عشاير كوچ رو جنوب، بهار كردي از 15 بهمن ماه و زمستان كردي از 15 آبان ماه آغاز مي شود. آثار اين نوع تقسيم بندي و تقويم بر گرفته از سرشت طبيعت را هنوز مي توان با وجود گذشت قرون متمادي، در رفتارهاي زباني اقوام ساكن زاگرس و پيرامون آن مشاهده كرد.
      فصول مختلف سال در كردستان شامل به هار (بهار)، هاوين (تابستان)، پاييز (پاييز) و زمستان (زمستان) است. برخي از طوايف كرد مانند شكري ها، شروع سال را اول پاييز مي دانند و از اول پاييز سال بعد را يك سال ورز مي گويند كه يك سال كشاورزي است. ماه هاي كردي در طوايف مختلف، نام هاي گوناگون دارد كه در هر حال توصيفي از فصول مختلف سال و با الهام از زندگي گياهان، جانوران و آداب كشاورزي و گله داري است. فروردين ماه را «چه ژنانه» مي گويند و ماه جشن است. از اين ماه در برخي از نقاط كردنشين باعنوان «خاك ليوه» نيز ياد مي شود. ارديبهشت ماه را «گولان» -ماه وسط بهار- يا «بانه مه ر» مي گويند كه به معناي رفتن گوسفندان به ييلاق است. اين ماه را «شيست باران» كه همان شست باران است. نيز مينامند. «باره به ران» به معناي پرش قوچ و «تارا» نيز از ديگر اين ماه است. برخي معتقدند در اين ماه انسان دچار تنبلي مي شود و به خواب تمايل بيشتري پيدا مي كند و اگر بخوابد تا آخر سال تنبل و بيكار خواهد بود. اين ماه را در برخي از روستا ها، «به خته باران» نيز مي گويند و معتقدند كه بارش باران در اين ماه قطعي نيست. خرداد را «زه ردان» يا «ئاخر مانگ به هار» -ماه آخر بهار- مي نامند. زردان به معني زردي ها و نشانه زرد شدن گياه، به ويژه جو است. از همين رو اين ماه «جو زردان» نيز ناميده مي شود. در بعضي روستاها به اين ماه «ئالف دوربين» به معني ماه جمع كردن علف، نيز مي گويند. تير ماه را «پوشه ر» يا «ئه ول مانگ هاوين» -ماه اول تابستان- مي گويند. در اين ماه كار جدا كردن كاه از دانه گندم انجام مي شود. اهالي معتقدند در اين ماه گاو و گوسفندان زيادي دچار مرگ و مير مي شوند و از اين رو نام ديگر اين ماه در بين مردم «مندار مانگ» يا «مردار مانگ» است. مرداد ماه را «گه لاويژ» يا «ناوراس مانگ هاوين» -ماه وسط- نيز مي گويند. «گه لاويژ» به معني توده محصول و نيز ستاره اي است كه يك بار در اين ماه و بار ديگر 45 روز پس از شروع زمستان در آسمان پديدار مي شود.

Share

به نقل از مورخين پس از سركوبي خرم دينان، به ويژه در منطقه كردستان و غرب، تصوف بر بستر اعتقادي كردان به قول و فعل مشايخ و بزرگان خود در ميان آن ها راه يافت و اكراد از سده سوم هجري با تصوف آشنا شدند. صوفيان دينور از شهرت به سزايي در سرزمين هاي اسلامي برخوردار بودند و از مشايخ معروف آن ها در سده سوم هجري «ممشاد دينوري» را مي توان نام برد. طريقت «سهرورديه» و سپس «نوربخشيه» نيز هركدام ساليان دراز در كردستان رواج داشتند. مؤسس طريقه سهرورديه، «شيخ شهاب الدين سهروردي» و مؤسس طريقت نوربخشيه، «سيد محمد نوربخش» است. امروزه در كردستان دو طريقت رواج دارد كه مركزشان در اورامان، مكري، سليمانيه، شمدينان، فرپوت و ...

http://mihanma.persiangig.com/image/Kordestan/tasavof.jpg

طريقه قادري
دراويش قادري از قديمي ترين سلسله هاي طريقت به شمار مي روند. مؤسس اين طريقت «شيخ عبدالقادر گيلاني» (561-470 هـ.ق) ملقب به «قطب اعظم»، «غوث اعظم» و مشهور به «غوث گيلاني» از مشايخ بزرگ است. رواج اين طريقت در كردستان به وسيله «بابا رسول برزنجي» از سادات برزنجه در ناحيه شهر زور انجام گرفت.          
پيروان اين طريقت درك حقيقت و روشني روح و وصل به حق را در قيل و قال و سماع مي دانند و معتقدند كه لذت جسم موجب شادماني روح مي شود.

طريقه نقشبنديه
مؤسس اين طريقه خواجه بزرگ «مولانا بهاءالدين محمد نقشبند بخارايي» است كه در محرم 717 هـ.ق. در ديه «قصر عارفان يا قصر مندوان» در يك فرسنگي بخارا به دنيا آمد. پيروان اين طريقت عرفان و وصول به حق را در تفكر و سكوت مي دانند و بر خلاف پيروان قادريه از «قيل و قال و سماع» پرهيز مي كنند.

Share

قاليبافي
قالي بافي در كردستان بسيار رايج است و نام كردستان هميشه مترادف با مهمترين قاليهاي دستبافت بوده كه با كمال ذوق و سليقه پديد آمده است و قالي افشار و سنندج و بيجار و بوكان امروز شهرت جهاني دارد و به تحقيق يكي از پر ارزشترين فرشهاي ايران است بيشتر طرحهاي مورد استفاده قاليبافان در كردستان طرحهاي شكسته بوده و به ندرت از طرحهاي ديگر استفاده مي شود، از ميان اين طرحها مي توان به طرح ماهي درهم (هراتي)، ريز ماهي نقش بته اي، گل وكيلي، گل ميرزا علي، گل مينا و شاخ گوزن و ميناخاني اشاره كرد.

 http://mihanma.persiangig.com/image/Kordestan/farsh-ilyati.jpg فرش‌هاي‌ ايلياتي‌ و روستايي
 قالي‌هاي‌ بافت‌ روستا به‌ دليل‌ استفاده‌ از پودهاي‌ ضخيم‌ پشمي‌، داراي‌ بافت‌ سنگين‌ و پرزهاي‌ بلند و گوشتي‌ هستند. از اين‌رو، آنها را در اصطلاح‌ محلي‌ «خرسك‌» مي‌نامند. طرح‌ اين‌ قالي‌ها بيشتر هندسي‌ است‌. طراحي‌ اين‌ فرش‌ها به‌ صورت‌ «ذهني‌ بافت‌» اجرا مي‌شود؛ به‌ اين‌ معني‌ كه‌ هر بافنده‌ در بافت‌ نقشه‌اي‌ خاص‌ مهارت‌ مي‌يابد و طرح‌ كلي‌ آن‌ را در ذهن‌ خود حفظ‌ مي‌كند و هربار بر طبق‌ سليقة‌ خود آن‌ رامي‌ بافد. رنگ‌ زمينه‌ بيشتر اين‌ قالي‌ها تيره‌ است‌ و طرح‌ها با تضاد رنگي‌ مشخص‌ بر آن‌ قرار مي‌گيرد.
 http://mihanma.persiangig.com/image/Kordestan/farsh-bijar.jpg فرش‌ بيجار
 ويژگي‌ شاخص‌ فرش‌ بيجار، ساختار متراكم‌ اين‌ قالي‌هاست‌. بافت‌ آنها به‌ گونه‌ايست‌ كه‌ نمي‌توان‌ آن‌ها را تا كرد. در مراحل‌ اوليه‌ تجارت‌ فرش‌، اين‌ گونه‌ فرش‌ها را «لول‌» مي‌ناميدند. اين‌ كلمه‌ بيانگر استحكام‌ بيش‌ از حد فرش‌هاي‌ بيجار است‌. براي‌ توليد اين‌ فرش‌ كه‌ مانند تخته‌ محكم‌ است‌، يك‌ پود بسيار ضخيم‌ را علاوه‌ بر يكي‌ دو پود نازك‌، وارد بافت‌ فرش‌ مي‌كنند‌. اين‌ عمل‌ به‌ صورت‌ متناوب‌ در تار و پود فرش‌ تكرار مي‌شود. با كوبيده‌ شدن‌ گره‌اي‌ فرش‌ توسط‌ شانه‌ آهني، بافت‌ فرش‌ بسيار محكم‌تر مي‌شود. نقش‌ فرش‌هاي‌ اين‌ منطقه‌ بيشتر شامل‌ طرح‌هاي‌ منظم‌ است‌ و به‌ نسبت‌ نوع‌ روستايي‌ آن‌، داراي‌ خطوط‌ ملايم‌تر و نقش‌ مايه‌هاي‌ طبيعي‌تري‌ است‌. در اين‌ طرح‌ها، نقوش‌ كلاسيك‌ ايراني‌ بزرگ‌ شده‌ و در كنار نقش‌هايي‌ كه‌ تحت‌ تأثير مدل‌هاي‌ روستايي‌ و قبيله‌اي‌ است‌، ديده‌ مي‌شوند. اين‌ قاليچه‌ها كه‌ از جذابيت‌ و گيرايي‌ خاص‌ برخوردارند، بافتي‌ ظريف‌ دارند و اصالت‌ و سادگي‌ در طرح‌ و رنگ‌ آنها مشهود است‌. قاليچه‌ سنندج‌ از لحاظ‌ سبك‌ كاملاً متفاوات‌ است‌ و با محصولات‌ ديگر نقاط‌ ايران‌ هيچ‌ شباهتي‌ ندارد. قدمت‌، كيفيت‌ و ظرافت‌ قالي‌ سنندج‌ به‌ حدود سه‌ قرن‌ پيش‌ يعني‌ زمان‌ تبديل‌ شدن‌ سنندج‌ به‌ مركز استان‌ كردستان‌ باز مي‌گردد.
  گليم بافي
 مشهورترين گليمهاي كردستان،سنه است كه اكنون شامل سنندج و اطراف آن مي شود، اين منطقه از مراكز مهم توليد قالي و گليم هاي كردستان به شمار مي آمده است.
سنه از زمان سلطنت صفويان پايتخت كردستان بوده است و تاثير صفويان در گليمهاي به جاي مانده از قرون هجدهم، نوزدهم و اوايل قرن بيستم به وضوح ديده مي شود.
گليم هاي قبايل سنجابي و جاف تحت تاثير آويزهاي زربافت و قلاب دوزي شده صفوي است، گليمهاي سنه چه از نظر فني و چه از لحاظ زيبايي شناسي با ديگر گليم هايي كه توسط قبايل و چادرنشينان كرد بافته شده، تفاوت دارد.
در بافت آنها نوعي ذوق هنري ديده مي شود و بيش از گليم هاي ديگر به فرش هاي گره دار ايراني شبيه است.

 

موج بافي
موج‌ يا رختخواب‌ پيچ‌ بيشتر در مناطق‌ روستايي‌ و كما بيش‌ در مناطق‌ شهري‌ مورد استفاده‌ است‌. از موج‌ در ماه‌هاي‌ سرد سال‌ به‌ عنوان‌ روانداز استفاده‌ مي‌شود. ماده‌ اصلي‌ موج‌، پشم‌ است‌. طول‌ يك‌ موج‌ معمولاً 2/25 متر است‌ و عرض‌ آن‌ را چهار تخته‌ باريك‌ تشكيل‌ مي‌دهد. اين‌ چهار تخته‌ به‌ عرض‌ 9/5متر، يك‌ جا به‌ دستگاه‌ موج‌ بافي‌ بسته‌ مي‌شود.
جانماز يا سجاده
جانماز يا سجاده‌ توليد ديگر كارگاه‌ موج‌بافي‌ است‌. اين‌ بافته‌ چنان‌ كه‌ از نام‌ آن‌ بر مي‌آيد، زيراندازي‌ براي‌ اداي‌ نماز است‌ كه‌ هميشه‌ پاك‌ و منزه‌ نگه‌ داشته‌ مي‌شود و پس‌ از انجام‌ نماز جمع‌ مي‌شود. قطع‌ جانماز كوچك‌ و حدود 150×100 سانتي‌متر است‌ و از دو تخته‌ تشكيل‌ مي‌شود.
نمد بافي
نمدبافي‌ در كردستان‌ با سابقه‌ طولاني‌ كردها در امر دامداري‌ ارتباط‌ تنگاتنگ‌ دارد. مزاياي‌ نمد به‌ عنوان‌ عايقي‌ در برابر رطوبت‌، گرما و سرما و نيز استحكام‌ قابل‌ توجه‌ اين‌ فرآورده‌، آن‌ را به‌ وسيله‌ مناسبي‌ براي‌ زندگي‌ در كوهستان‌ و مناطق‌ سردي‌ چون‌ كردستان‌ بدل‌ ساخته‌ است.
شالبافي
شال يك نوع پارچه است كه براي تهيه لباس كردي مورد استفاده قرارمي گيرد. 
http://mihanma.persiangig.com/image/Kordestan/farshbafi.jpg

 

Share

نازك كاري
شهر سنندج‌، مركز توليد صنايع‌ چوبي‌ مانند نازك‌كاري‌، معرق‌ و منبت‌كاري‌ است‌ و مردمان‌ آن‌ از حدود 100سال‌ پيش‌ به‌ خلق‌ آثار هنري‌ در اين‌ زمينه اشتغال‌ دارند.

در حال‌ حاضر انواع‌ توليدات‌ نازك‌كاري‌ و كارگاه‌هاي‌ صنايع‌ چوبي‌ و سنتي‌ به‌ دو گروه‌ عمده‌ تقسيم‌ مي‌شوند:                                                   

توليدات‌ صرفاً تزييني‌ و توليدات‌ كاربردي.
نازك كاري چوب
ساخت فرآورده هاي چوبي و نازك كاري در سنندج سابقه طولاني دارد و محصولات چوبي اين شهر از قديم الايام خواستاران فراواني داشته، به ويژه تخته شطرنج هاي سنندج از مرغوبيت خاصي برخوردار است و در كارگاه هاي نازك كاري علاوه بر تهيه تخته شطرنج محصولهاي ديگري از قبيل قوطي سيگار و شيريني خوري و كيف زنانه و جعبه و لوازم آرايش و سيني و بشقاب و غيره توليد مي شود.
امروز كارگاه هاي خراطي كردستان بيشتر به تهيه قليان، پيپ، چپق، عصا، چوب دستي و چوب سيگاري مي پردازند.

Share

گيوه كشي
گيوه‌ يا «كلاش‌» پاي‌افزاري‌ راحت، مقاوم‌ و ارزان‌ است‌ كه‌ در جوامع‌ كوچ‌نشين‌، روستايي‌ و شهرنشين‌ مورد استفاده‌ قرار مي‌گيرد. سادگي‌ ابزار كار و در دسترس‌ بودن‌ مواد اوليه‌ براي‌ توليد آن‌ و همچنين‌ وجود نيروي كار در دسترس‌، موجب‌ رواج‌ پيشه‌ گيوه‌كشي‌ در كردستان‌ به‌ ويژه‌ در ناحيه‌ اورامانات‌ شده‌ است‌. مراكز عمده‌ توليد گيوه‌ در كردستان، آبادي‌ اورامانات‌ و هجيج‌ است‌ و در قصبه‌ نودشه‌، گيوه‌كشي‌ از مشاغل‌ عمده‌ مردمان‌ محسوب‌ مي‌شود.

Share

كاشي كاري
صنعت كاشي كاري نيز در كردستان رونق بسياري دارد و اين صنعت از قرن سيزدهم هجري قمري به بعد رو به پيشرفت گذاشت و داخل مسجد "دارالاحسان" و مسجد "دارالامان" و خانه هاي قديمي سنندج از كاشي هاي معرق پوشيده است و هنر ساختن كاشيهاي معرق در زمان " امان الله خان اول اردلان " اوج گرفت و صنعت كاشي سازي در اين زمان رو به تكامل گذاشت.

Share

منبت كاري
منبت كاري چوب در كردستان از قديم رواج داشته و درهاي چوبي در كردستان و برخي از روستاهاي آن كه به جاي مانده متعلق به دوران صفوي بوده كه داراي كنده كاريهاي دقيق و به صورت گل و كتيبه هاي گوناگون است.
منبت كاريهايي كه بر در امامزاده ها و مشايخ انجام شده بسيار با ارزش است و امروز هم منبت كاران كرد در كردستان به كار خود ادامه مي دهند و منبت كاري رواج كامل دارد.
اكنون در سنندج معروفترين و زبردست ترين منبت كاران در كارگاه هاي خود همراه با سبكهاي جديد، كه در آن ابداع و ابتكار خود را محفوظ داشته اند، مشغول به كارند.

Share
X